ABD Yüksek Mahkemesi, Adalet Bakanlığının Kaliforniya’da vatandaş olmayan kişilerce kullanıldığı öne sürülen 20 binden fazla posta oyununun ayrılması talebini 2 Kasım Pazartesi günü reddetti. Seçim gününden bir gün önce verilen karar, federal yönetimin alt mahkemelerde de kabul edilmeyen acil tedbir talebini sonuçsuz bıraktı.
Yüksek Mahkeme, acil başvuruyu gerekçe açıklamayan tek cümlelik kararla reddetti; kararda karşı oy da belirtilmedi. Kararla birlikte, Kaliforniya’nın mevcut posta oyu işleme kuralları ve alt mahkemelerin federal talebi durduran kararları yürürlükte kaldı.
Federal makamlar, Kaliforniya’daki seçmen listelerine ilişkin ceza soruşturmasını büyük jüri celpleriyle de genişletti. Los Angeles County Seçim Dairesine 21-24 Ekim arasında gönderildiği bildirilen celplerde, kurumun vatandaş olmayan kişilerin yasa dışı oy kullanımını saptama yöntemleri ile federal makamların taleplerine verdiği yanıtlara ilişkin belgeler istendi. Üç Los Angeles County seçim çalışanının 4 Kasım’da büyük jüri önüne çıkmasının planlandığı bildirildi.
Federal savcılık ayrıca Güney Kaliforniya’da altı kişi hakkında yasa dışı oy kullanma suçlamasıyla dava açıldığını duyurdu. Suçlamaların, 20 bin kişilik tartışmalı seçmen listesiyle doğrudan bağlantısına ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.
Yüksek Mahkeme acil tedbir talebini reddetti
Adalet Bakanlığı, Yüksek Mahkemeden Kaliforniya’nın tartışmalı listedeki seçmenlere ait posta oylarını vatandaşlık incelemesi tamamlanana kadar ayrı tutmasını istedi. Bakanlık, bir posta oyu işlendiğinde daha sonra ayrıştırılmasının mümkün olmayacağını savundu.
Yüksek Mahkeme, alt mahkeme kararlarının uygulanmasını geçici olarak durdurma talebini reddetti. Gerekçe içermeyen kararda karşı oy belirtilmedi. Ret kararı, Kaliforniya’nın oyları mevcut seçim usulleri uyarınca işlemesine engel bulunmadığı anlamına geliyor.
Kaliforniya yönetimi ve Los Angeles County ise federal listenin güvenilir olmadığını, listedeki birçok kişinin aktif seçmen kaydının bulunmadığını ya da kendilerine oy pusulası gönderilmediğini belirtiyor. Üniversite bünyesindeki bir seçim hakları araştırma ekibinin mahkeme kararıyla incelediği 20 bin 930 kişilik listede, 8 bin 880 ismin güncel Kaliforniya seçmen kütüğünde yer almadığı bildirildi.
Araştırma ekibi, listede en az 22 ABD vatandaşı ile vatandaşlığa kabul edilmiş olma ihtimali yüksek yaklaşık 7 bin 500 kişinin de yer aldığını açıkladı. Federal makamlar ise vatandaşlık denetiminin tamamlanması gerektiğini savunuyor. Federal makamlar, listedeki kişilerin kaçının gerçekten oy kullandığını henüz ortaya koymadı.
Dokuzuncu Daire çoğunluğu, oyların ayrılması talebinin uygun seçmenlerin oy hakkını riske atabileceğini ve ilçe seçim sisteminin tamamını tehlikeye sokabileceğini belirtti. Heyet, seçim arifesinde seçim kurallarının değiştirilmemesine ilişkin yerleşik hukuk ilkesine ve eyaletlerin seçim yönetimindeki anayasal yetkisine işaret etti. Yargıç Patrick Bumatay karşı oyunda, vatandaşlığı doğrulanıncaya kadar şüpheli listedeki kişilere ait oyların kabul edilmemesi gerektiğini savundu.
Washington’daki mahkeme federal talepleri durdurdu
Washington’daki federal mahkemenin başyargıcı James Boasberg, Adalet Bakanlığının Kaliforniya seçim yetkililerine yönelik taleplerini durdurdu. Boasberg, yürütme organının seçim kurallarına ilişkin yetkiyi eyaletlere ve Kongreye bırakan ABD Anayasası’nın Seçimler Maddesini ihlal etmiş olabileceği sonucuna vardı.
Karar, federal yönetimin oyların ayrılması talebini Yüksek Mahkemeye taşıdığı gün verildi. Mahkeme, federal taleplerin seçim yönetimine müdahale edebileceği ve seçim görevlileri üzerinde baskı oluşturabileceği yönündeki iddiaları dikkate aldı.
Kaliforniya’daki başka bir federal mahkeme de üst düzey Adalet Bakanlığı ve İç Güvenlik Bakanlığı yetkililerinin seçim çalışanlarını tehdit, baskı ya da zorlamayla oyları ayırmaya, oy pusulalarını bekletmeye veya yasal oyları saymamaya yöneltmesini geçici olarak yasakladı. Federal savcı Bill Essayli, 3 Kasım’da geçici yasak kararının kaldırıldığını açıkladı. Kararın hangi yargısal işlemle kaldırıldığına ilişkin ayrıntı kamuoyuyla paylaşılmadı.
Büyük jüri celpleri hangi belgeleri istiyor?
Büyük jüri celplerinin üçü Los Angeles County Seçim Dairesindeki yetkililere yöneltildi. Celplerde, kurumun İç Güvenlik Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı yetkilileriyle vatandaş olmayan kişilerin oy kullanmasına ilişkin görüşmelerine dair yazışmaların teslim edilmesi istendi.
Federal makamlar ayrıca seçim dairesinin vatandaş olmayan kişilerin yasa dışı oy kullanmasını saptama ve bu oyların sayılmasını önleme yöntemlerine ilişkin kayıtları talep etti. Celplerin, hangi kişi ya da kurumun soruşturmanın doğrudan hedefi olduğunu kesin biçimde göstermediği bildirildi.
Los Angeles County Seçim Dairesi Başkanı Dean Logan, seçim yetkililerinin eyalet ve federal yasalara uygun çalıştığını söyledi. Adalet Bakanlığı ise büyük jüri celplerine ilişkin ayrıntı vermedi. Federal makamlar, vatandaş olmayan kişilerin yasa dışı oy kullanması iddiasının ceza hukuku çerçevesinde ele alınması gerektiğini bildirdi.
İlçelerden seçmen bilgileri ve oyların ayrılması istendi
Adalet Bakanlığı mektuplarında, ilçe seçim yetkililerinden şüpheli görülen seçmenlerin kayıt belgelerini, sosyal güvenlik numaralarını, kimlik bilgilerini ve başvuru evraklarını paylaşmaları istendi. Bakanlık, belgelerin vatandaşlık statüsünün hızlı biçimde incelenmesine yardımcı olacağını bildirdi.
Mektuplar ayrıca, vatandaşlığı henüz doğrulanamayan seçmenlere ait posta oylarının ayrı tutulmasını talep ediyor. Federal makamlar, vatandaş olmayan bir kişinin oyunun bilerek işleme alınmasının seçim görevlileri için hukuki sorumluluk yaratabileceğini belirtti. Mektuplarda oyların iptal edilmesi değil, vatandaşlık incelemesi sonuçlanıncaya kadar ayrılması isteniyor.
Federal yönetim, 20 bin kişilik listeyi satın alınan seçmen verilerini diğer kamu verileriyle eşleştirerek oluşturduğunu savundu. Eyalet ve yerel makamlar ise listenin hangi yöntemle, ne zaman ve hangi güncel veriler kullanılarak hazırlandığına ilişkin ayrıntıların yeterince paylaşılmadığını bildirdi.
Yargıç Carter oyların ayrılması talebini reddetti
ABD Bölge Yargıcı David O. Carter, Adalet Bakanlığının Kaliforniya’da vatandaş olmayan kişilere ait olabileceğini öne sürdüğü yaklaşık 20 bin posta oyununun ayrılması talebini 28 Ekim’de reddetti. Carter, talebin eyaletlerin seçimleri yönetme yetkisini ihlal edeceği ve oy verme işlemi devam ederken seçim kurallarında büyük değişiklik yaratacağı sonucuna vardı.
Los Angeles’taki federal mahkemede verilen kararda Carter, federal yönetimin vatandaşlık şüphesi bulunan seçmenlerin oylarını sayımdan önce ayırma istemini kabul etmedi. Yargıç, yasa dışı oy kullandığı kanıtlanan kişiler hakkında seçim sonrasında ceza soruşturması yürütülebileceğini, buna karşılık uygun seçmenlerin oy hakkının peşinen sınırlandırılamayacağını belirtti.
Carter, 29 Ekim’de federal listenin güvenilirliği ile oyların ayrılmasının uygulanabilirliğini incelemesi için özel bilirkişi Daniel B. Garrie’yi görevlendirdi. Mahkeme, 13 Kasım’da yapılacak delil duruşmasında federal yönetimin ek tedbir taleplerini ve tartışmalı seçmen verilerini değerlendirecek.
Kaliforniya yönetimi veri güvenilirliğine itiraz ediyor
Kaliforniya Dışişleri Bakanlığı ve Los Angeles County Seçim Dairesi, federal taleplere mahkeme belgeleri üzerinden karşı çıktı. Eyalet avukatları, taleplerin seçim sonuçlarının zamanında onaylanmasını geciktirebileceğini ve vatandaş olan seçmenlerin oy kullanma hakkını riske atabileceğini belirtti.
Carter, Nevada’daki benzer bir veri eşleştirme çalışmasında başlangıçta 15 bin 903 kişi için vatandaşlık şüphesi ileri sürüldüğünü, sayının manuel incelemeyle 185’e düştüğünü ve eyalet makamlarının 185 kişinin de vatandaş olduğunu doğruladığını kararında örnek gösterdi. Yargıç, Kaliforniya’daki kayıtlı seçmenlerin doğrulanmamış iddialar temelinde oy hakkından mahrum bırakılamayacağını belirtti.
Kaliforniya’da yaklaşık 23 milyon kayıtlı seçmen bulunuyor. Eyalet makamlarının verilerine göre, seçimden önce altı milyondan fazla posta oyu geri gönderildi. Yetkililer, devam eden oy sayımı sırasında oyların ayrılmasına yönelik bir kararın ilçe seçim sistemlerini aksatabileceğini savunuyor.
Seçmen listeleri için ülke çapında davalar açıldı
Adalet Bakanlığı Sivil Haklar Birimi, eyaletlerden seçmen listelerinin gizlenmemiş kopyalarını almak amacıyla ülke genelinde davalar açtı. Birim, seçmen listelerinin güncel tutulmasını sağlamak istediğini açıkladı; federal makamlar ayrıca bilgilerin vatandaşlık incelemesi için İç Güvenlik Bakanlığıyla paylaşılabileceğini kabul etti.
Kaliforniya’daki dava, bölge mahkemesinin oyların ayrılması talebini reddetmesi, temyiz mahkemesinin kararı onaması ve Yüksek Mahkemenin acil başvuruyu geri çevirmesiyle seçim idaresindeki federal rol tartışmasını sürdürüyor. Yüksek Mahkemenin kararı, mevcut ara seçimde tartışmalı oyların diğer posta oylarından ayrı tutulmayacağı anlamına geliyor.
Sıkça Sorulanlar
ABD Yüksek Mahkemesi Kaliforniya posta oyları için ne karar verdi?
ABD Yüksek Mahkemesi, Adalet Bakanlığının vatandaş olmayan kişilere ait olabileceği öne sürülen 20 binden fazla posta oyununun ayrı tutulması talebini reddetti. Karar gerekçesiz ve kamuya açıklanmış karşı oy olmadan verildi.
Adalet Bakanlığı Kaliforniya'dan ne talep etti?
Adalet Bakanlığı, vatandaşlık statüsü tartışmalı listedeki seçmenlere ait posta oylarının vatandaşlık incelemesi tamamlanıncaya kadar diğer postalardan ayrı tutulmasını istedi. Bakanlık, işlenen oyların daha sonra ayrıştırılamayacağını savundu.
Tartışmalı seçmen listesindeki veriler neden eleştirildi?
Kaliforniya yönetimi ve yerel seçim makamları, listenin güncel ve güvenilir olmadığını bildirdi. Mahkeme incelemesinde listede güncel seçmen kaydı bulunmayan, ABD vatandaşı olan veya vatandaşlığa kabul edilmiş olabilecek kişilerin yer aldığı belirtildi.
Los Angeles County seçim dairesi hakkındaki büyük jüri soruşturması neyi kapsıyor?
Federal makamlar, Los Angeles County Seçim Dairesinden vatandaş olmayan kişilerin yasa dışı oy kullanmasını saptama yöntemleri ile federal kurumlarla yapılan yazışmalara ilişkin belgeleri istedi. Üç seçim çalışanının büyük jüri önüne çıkmasının planlandığı bildirildi.