Babülmendep güvenliği için ortaklık çağrısı
Yemen Başkanlık Konseyi Başkan Yardımcısı Abdullah el-Alimi, Babülmendep Boğazı’nın korunmasının yalnızca Yemen’e bırakılmaması gereken bölgesel ve uluslararası bir sorumluluk olduğunu söyledi. El-Alimi, New York’ta düzenlenen BM Genel Kurulu’nun 81. oturumu sırasında yaptığı konuşmada, Yemen’in stratejik deniz geçidinin güvenliğini tek başına sağlayacak imkânlara sahip olmadığını belirtti.
Babülmendep Boğazı, Kızıldeniz’i Aden Körfezi ve Hint Okyanusu’na bağlayan başlıca deniz koridorları arasında bulunuyor. Süveyş Kanalı üzerinden Avrupa ile Asya arasındaki ticaretin önemli bölümünü taşıyan rota, deniz taşımacılığı, enerji sevkiyatı ve bölgesel güvenlik bakımından kritik görülüyor.
El-Alimi, gemilere yönelik saldırıların deniz güvenliği ile uluslararası ticaret üzerindeki baskıyı artırdığını savundu. Yemen hükümetinin ekonomik, askerî ve güvenlik kapasitesinin güçlendirilmesinin, deniz yollarının korunmasına katkı vereceğini söyledi.
Yemen yönetiminden Husilere karşı seferberlik
Yemen Başkanlık Konseyi Başkanı Reşad el-Alimi de 26 Eylül Devrimi’nin 64. yıl dönümü dolayısıyla yaptığı konuşmada Husilere karşı “genel seferberlik ve ulusal teyakkuz” çağrısında bulundu. Reşad el-Alimi, Yemenlileri ordu ve güvenlik güçlerinin yanında yer almaya, resmî kanallar aracılığıyla güvenlik kurumlarına katılmaya davet etti.
Reşad el-Alimi, Husilerden ayrılarak çatışmalara katılmayı veya grup adına çalışmayı bırakanlar için güvenli dönüş imkânı açılacağını açıkladı. Başkanlık Konseyi Başkanı, anayasal ve yasal işlemlerin ardından kapsamlı af uygulanacağını; ordu ve güvenlik personelinin çalışma haklarının korunması amacıyla statülerinin düzenleneceğini bildirdi.
Yemen yönetiminin hedefi, devlet kurumlarını yeniden kurmak ve ülke genelinde egemenliği sağlamak olarak açıklandı. Reşad el-Alimi, cephe hatlarındaki değişimlerin veya bazı bölgelerde yaşanan kayıpların yönetimin hedefini değiştirmeyeceğini söyledi.
Kızıldeniz rotasında ticaret ve liman riski
Babülmendep’teki güvenlik sorunu, Kızıldeniz üzerinden yapılan ticaretin maliyetleri ve güzergâh tercihleri üzerinde etkili oluyor. Bölgedeki gemi saldırıları nedeniyle bazı şirketler daha uzun deniz rotalarına yönelirken, alternatif liman ve kara taşımacılığı seçenekleri de kullanılıyor.
Kaynaklarda yer alan verilere göre, Eylat Limanı’na ulaşan araç sayısı 2023 sonrasında belirgin biçimde düştü. Limana 2023’ün ilk yedi ayında yaklaşık 111 bin araç gelirken, 2026’nın aynı döneminde sayı 21 bine geriledi. Eylat’ın İsrail’in araç ithalatındaki payının da savaş öncesindeki yüzde 44,4 düzeyinden yaklaşık yüzde 15’e indiği bildirildi.
Mart 2026’da limana 5 bin 900, nisan-haziran döneminde 11 bin ve temmuzda 4 bin 400 araç getirildi. Araç sevkiyatlarının bir bölümü Ürdün’deki Akabe Limanı üzerinden yürütülen alternatif yöntemlerle gerçekleştirildi. Babülmendep’te geçişlerin daha da sınırlanması hâlinde alternatif rotaların da yetersiz kalabileceği değerlendiriliyor.
Bölgedeki askerî ve siyasi denetimin kapsamı konusunda kaynakların anlatımları farklılaşıyor. Bazı haberlerde Yemen güçlerinin Babülmendep çevresindeki hareketliliğinin Eylat Limanı üzerindeki baskıyı artırdığı aktarılırken, Yemen yönetimi deniz güvenliğini tehdit eden saldırılardan Husileri sorumlu tutuyor.
Barış çabaları ve devlet otoritesi vurgusu
Abdullah el-Alimi, Yemen’de kalıcı barışın devlet otoritesinin silahlı güçler üzerinde yeniden kurulmasına bağlı olduğunu söyledi. Yemen Başkanlık Konseyi Başkan Yardımcısı, güvenli bir Kızıldeniz için istikrarlı bir Yemen gerektiğini; istikrarlı Yemen için de kurumların güçlendirilmesinin zorunlu olduğunu belirtti.
Yemen yönetimi, bölgesel ve uluslararası barış girişimlerine katıldığını, insani yükü azaltmak amacıyla çeşitli tavizler verdiğini savunuyor. Abdullah el-Alimi ise Husilerin barış tekliflerini reddettiğini ve insani ateşkes dönemlerini askerî kapasitesini artırmak için kullandığını öne sürdü.
Reşad el-Alimi, Taiz, Marib, Cevf, Hudeyde, Lahic, Hadramut, Beyda, Şebve ve Dali’deki gelişmelerin güç kullanarak yeni bir durum oluşturma girişiminin parçası olduğunu ileri sürdü. Yemen yönetimi ayrıca bölge ülkeleri ile uluslararası aktörlerden Yemen hükümetine ve silahlı kuvvetlerine destek vermesini istedi.
Yemen’de deniz güvenliği tartışması, iç savaş, Kızıldeniz’deki ticaret rotaları ve bölgesel askerî dengelerle birlikte ele alınıyor. Yemen yönetiminin talep ettiği uluslararası ortaklığın hangi somut güvenlik adımlarına dönüşeceği, önümüzdeki dönemde diplomatik görüşmeler ve sahadaki gelişmelerle netleşecek.
Sıkça Sorulanlar
Yemen yönetimi Babülmendep için ne talep etti?
Yemen Başkanlık Konseyi Başkan Yardımcısı Abdullah el-Alimi, Babülmendep Boğazı’nın güvenliğinin Yemen, bölge ülkeleri ve uluslararası toplum arasında paylaşılan bir sorumluluk olması gerektiğini söyledi.
Babülmendep Boğazı neden önem taşıyor?
Babülmendep Boğazı, Kızıldeniz’i Aden Körfezi ve Hint Okyanusu’na bağlar. Süveyş Kanalı üzerinden Avrupa ile Asya arasındaki deniz ticaretinde kullanılan ana güzergâhlardan biridir.
Reşad el-Alimi Husilerden ayrılanlar için ne açıkladı?
Reşad el-Alimi, Husilerden ayrılarak çatışmayı veya grup adına çalışmayı bırakanlar için güvenli dönüş imkânı ve yasal işlemlerin ardından kapsamlı af uygulanacağını bildirdi.
Kızıldeniz’deki güvenlik gerilimi Eylat Limanı’nı nasıl etkiledi?
Kaynaklarda yer alan verilere göre Eylat Limanı’na ulaşan araç sayısı 2023’ün ilk yedi ayındaki yaklaşık 111 binden 2026’nın aynı döneminde 21 bine düştü. Deniz geçişlerindeki risk, alternatif taşımacılık yöntemlerine yönelimi artırdı.