Yemen hükümetine bağlı Güney Silahlı Kuvvetleri, Babülmendep Boğazı ile Taiz’in batısındaki Zübab çevresindeki birliklerini Aden savunmasına takviye için yeniden konuşlandırdı. 15 Kasım’da duyurulan hamle, stratejik deniz geçidinin Yemen kıyısındaki kontrol alanının Husiler lehine genişlemesine neden oldu. Hükümet güçleri, operasyonların ve Taiz kuşatmasını kaldırma çabalarının süreceğini bildirdi.
Babülmendep’teki birlikler Aden hattına kaydırıldı
Güney Silahlı Kuvvetleri, Zübab Havalimanı ve Babülmendep çevresindeki mevzilerden çekilme kararını Aden ile komşu güney vilayetlerine yönelik askeri tehditle gerekçelendirdi. Birliklerin yeniden konuşlandırılmasıyla Aden’in savunma hatlarının güçlendirilmesi, ihtiyaç duyulan cephelere takviye gönderilmesi ve ikmal yollarının korunması hedefleniyor.
Yemen Enformasyon Bakanı Salim Sabit el-Avlaki, askeri yığınağın Aden ve çevresinde artan Husi baskısına karşı önlem olduğunu söyledi. Hükümete bağlı askeri yetkililer de kararın Aden’in korunması ve Taiz’deki kuşatmanın kaldırılması hedefleriyle uyumlu olduğunu belirtti.
Husiler ise hükümet güçlerinin askeri baskı sonucunda mevzilerini kaybettiğini ve Aden yönüne çekilmek zorunda kaldığını öne sürdü. Hükümet güçleri, çekilmenin savunma öncelikleri doğrultusunda planlanan bir yeniden konuşlanma olduğunu vurguluyor.
Aden çevresindeki Husi baskısı savunmayı değiştirdi
Husiler, Lahic cephesindeki ilerleyişleriyle Aden yönündeki baskıyı artırdı. Kaynaklarda Husilerin Aden’e uzaklığı konusunda farklı rakamlar yer alıyor; bazı askeri değerlendirmeler mesafeyi yaklaşık 60 kilometre, bazıları ise yaklaşık 80 kilometre olarak bildiriyor. Her iki değerlendirme de çatışma hattının geçici başkente son yıllardaki en yakın seviyelerden birine ulaştığını gösteriyor.
Aden, Husilerin Eylül 2014’te başkent Sana’yı ele geçirmesinin ardından uluslararası alanda tanınan Yemen hükümetinin geçici merkezi oldu. Başkanlık Konseyi ile hükümet kurumlarının bulunduğu kent, güneydeki siyasi ve ekonomik faaliyetler bakımından kritik konumda bulunuyor.
Hükümet güçleri ekimde Husileri Kızıldeniz kıyısındaki stratejik bölgelerden çıkarmak amacıyla Yemen Şafağı adıyla karşı operasyon başlattı. Operasyon sırasında Babülmendep çevresindeki bazı noktalar geri alındı. Ancak hükümet güçleri, Husileri kıyı hattından bütünüyle uzaklaştıramadı ve El-Muha yönünde kalıcı ilerleme sağlayamadı.
Boğazdaki kontrol deniz ticaretini etkileyebilir
Babülmendep Boğazı, Kızıldeniz’i Aden Körfezi üzerinden Hint Okyanusu’na bağlar. Süveyş Kanalı güzergâhını kullanan Avrupa-Asya deniz ticareti için önem taşıyan geçitteki askeri kontrol değişimi, ticari gemilerin güvenliği ve petrol sevkiyatı açısından riskleri artırıyor.
Husilerin boğaz çevresindeki etkinliğinin genişlemesi, Körfez ülkelerinin Kızıldeniz üzerinden yaptığı petrol ihracatı üzerindeki baskıyı da yükseltebilir. Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimle birlikte iki kritik deniz geçidinde yaşanan güvenlik sorunları, enerji taşımacılığı yapan şirketlerin rota ve sigorta maliyetlerini etkileyebilecek bir tablo yaratıyor.
Husiler, hükümet güçlerinin karşı operasyonlarına karşı Suudi Arabistan’a insansız hava aracı ve füze saldırılarını yoğunlaştırdığını da duyurdu. Riyad yönetimi, hedef alındığı öne sürülen bazı tesislere ilişkin ilk aşamada doğrulama yapmadı.
Taiz kuşatması insani yardım erişimini zorlaştırıyor
Taiz, 2015’ten beri kuşatma koşulları altında bulunuyor. Kent merkezinin önemli bölümü hükümet güçlerinin elinde olsa da çevredeki alanlar ve ana ulaşım yollarının bir kısmı Husi kontrolünde. Eylül 2026’da çatışmaların yeniden şiddetlenmesiyle Taiz-Aden bağlantısındaki bazı güzergâhlar kesildi veya çatışma riski altında kaldı.
Yol kapanmaları, gıda, yakıt ve insani yardım malzemelerinin Taiz’e ulaştırılmasını zorlaştırıyor. Son çatışmalarda yerinden edilen yaklaşık 300 bin kişinin önemli bölümünün Taiz’e sığındığı bildiriliyor. Kentteki sivillerin güvenli bölgelere çıkışının da sınırlı olduğu belirtiliyor.
Yeniden konuşlanma, Yemen hükümetinin aynı anda üç askeri hedef arasında tercih yapması anlamına geliyor: Aden’i savunmak, Taiz kuşatmasını kırmak ve Babülmendep çevresindeki varlığını korumak. Aden hattına verilen öncelik, kısa vadede boğaz çevresindeki güç dengesini Husiler lehine değiştirdi. Hükümet güçlerinin kıyı bölgelerinde Husileri geri püskürtme girişimlerini sürdürmesi bekleniyor.
Sıkça Sorulanlar
Yemen güçleri Babülmendep çevresinden neden çekildi?
Yemen hükümetine bağlı Güney Silahlı Kuvvetleri, Husilerin Aden ve çevresindeki askeri baskısını karşılamak için birliklerini Babülmendep ve Zübab'dan Aden hattına kaydırdı. Amaç, güney vilayetlerinin savunmasını ve ikmal hatlarını güçlendirmekti.
Babülmendep Boğazı neden önem taşıyor?
Babülmendep Boğazı, Kızıldeniz'i Aden Körfezi ve Hint Okyanusu'na bağlayan uluslararası bir deniz geçididir. Süveyş Kanalı üzerinden Avrupa'ya uzanan ticaret ve petrol sevkiyatı bakımından stratejik önem taşır.
Husiler Aden'e ne kadar yaklaştı?
Kaynaklar Husilerin Aden'e uzaklığı konusunda farklı rakamlar veriyor. Bazı değerlendirmeler yaklaşık 60 kilometre, bazıları yaklaşık 80 kilometre mesafe bildiriyor; iki rakam da Aden cephesindeki tehdidin arttığına işaret ediyor.
Taiz'de insani durum neden ağırlaşıyor?
Taiz çevresindeki yolların kesilmesi ve çatışmalar, gıda, yakıt ve insani yardım sevkiyatını zorlaştırıyor. Kuşatma koşulları ayrıca sivillerin kentten güvenli biçimde ayrılmasını sınırlıyor.
