Türkiye’de vaka tartışması büyürken akla gelen soru: Dünya bunu nasıl hesaplıyor?

Türkiye’de açıklanan resmi Covid-19 vaka sayısının doğruluğu tartışılırken, bu konu uluslararası kamuoyunda da büyük ilgi gördü. Uluslararası basında Sağlık Bakanı Fahrettin Koca’nın, “Her vaka pozitif değildir. Her vaka hasta değildir, pozitif çıkıp semptom göstermeyenler var. Vefat sayılarındaki iddialar ise bazı belediyelerin yanıltıcı verilerine dayanıyor” sözleri geniş yer buldu.

Türkiye’nin semptom gösteren hasta sayılarını açıklaması sonrası dünyadaki vakaların durumu merak konusu oldu. BBC Türkçe salgından en çok etkilenen ülkelerin vakaları nasıl kayıtlara geçirdiğini derledi.

MUHTEMEL VE KESİN AYRIMI

– ABD: Dünyada en fazla vakanın ve can kaybının görüldüğü ABD kesin tanıların yanı sıra muhtemel vakaları da verilerine ekliyor. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi’nin (CDC) internet sitesinde yer alan bilgiye göre, 14 Nisan’dan bu yana muhtemel vakalar ile kesin tanıların toplam sayısı açıklanıyor. Can kayıpları için de aynı şekilde hem muhtemel vakalar hem de kesin tanıların toplam sayısı veriliyor.

CDC, teyit edilmiş kesin vaka ya da ölümü, “Covid-19 için doğrulayıcı laboratuvar olgusu kriterinin karşılanması” olarak tanımlıyor.

FARKLI TANI KİTLERİ

– Hindistan: Dünyada en fazla vaka sayısına sahip ikinci, can kaybı görülen üçüncü ülke olan Hindistan’da veriler, Hindistan Tıp Araştırmaları Konseyi tarafından açıklanıyor. Verilerin odağında ise test sayıları yer alıyor.

Hindistan’da trende ateş ölçümü yapılan bir yolcu.

Ülkede Covid-19 teşhisi için PCR’ın yanı sıra TrueNat ve CBNAAT gibi farklı tanı kitleri de kullanılıyor. Testlerin yapıldığı hastanelerden gelen sonuçlar tek bir merkezde toplanarak açıklanıyor. Ayrıca, hızlı antikor testleri de yapılıyor. Hindistan da test sonucu pozitif çıkan vakaları kesin tanı olarak açıklıyor.

MAHKEME KARARIYLA AÇIKLAMA

– Brezilya: Dünyada en fazla vakanın görüldüğü üçüncü ülke olan Brezilya’da yeni vaka sayısı, toplam vaka sayısı, her 100 bin kişiye düşen vaka sayısı, ölüm, toplam ölüm ve her 100 bin kişiye düşen ölüm sayısı açıklanıyor. Brezilya’da açıklanan günlük vaka sayılarına klinik teşhis konulan, tomografi sonucunda bulgu tespit edilen ve PCR testi pozitif çıkan hastalar da ekleniyor. Antikor testi pozitif çıkanlar ise toplam vaka sayısına dahil ediliyor.
Türkiye’de vaka tartışması büyürken akla gelen soru: Dünya bunu nasıl hesaplıyor?

Sao Paulo’da bir hemşire yoğun bakım hastasıyla ilgileniyor.

Brezilya hükümeti, Haziran ayında toplam ölüm ve vaka sayısını duyurmayı bıraktı ancak Yüksek Mahkeme kararı sonrası sayılar yeniden açıklanmaya başladı.

– Rusya: Rusya vaka sayısını yapılan PCR testi sonucunun pozitif olması kriterine göre belirliyor. Veriler günlük olarak ve bölgelere göre, hükümetin kurduğu Covid-19 bilgilendirme sitesinden yayımlanıyor. Ancak Rusya’da esas tartışma yaratan konu vaka sayıları değil, can kayıpları oldu.

Rusya, test sonucu pozitif olan Covid-19 hastalarının tedavi sırasında bir başka sağlık sorunundan dolayı hayatını kaybetmesi halinde, bu kişileri corona virüsü kaynaklı ölüm verisine eklemiyor.

SEMPTOMLARA GÖRE AYRI

– Çin: Corona virüsünün ortaya çıktığı Çin, vaka tanımlamasını salgının başlangıcından bu yana yedi kez değiştirdi. Her değişiklikle birlikte vaka tanımının da kapsamı genişletildi. Çin, Mart ayında yapılan değişikliğe kadar, Türkiye’deki gibi test sonucu pozitif çıksa da asemptomatik olan kişileri vaka sayısının içine dahil etmiyordu.
Türkiye’de vaka tartışması büyürken akla gelen soru: Dünya bunu nasıl hesaplıyor?Çin, artık test sonucunun yanı sıra klinik bulguları ve asemptomatik kişileri de vaka sayılarına eklemeye başladı. Ulusal Sağlık Komisyonu tarafından açıklanan vaka sayılarında tedavi altında olan kişiler, vakaların yerel bulaş olup olmadığı ve asemptomatik ancak tanı konan kişilerin sayılar da ayrı ayrı açıklanıyor.

ALT BAŞLIKLARLA PAYLAŞIYORLAR

– İtalya: Mayıs ayından bu yana vakalar Sağlık Bakanlığı tarafından internet sitesinde yayımlanıyor. Günlük tabloda ülkenin her bir bölgesindeki vakalar, iyileşenler, hayatını kaybedenler, yapılan test sayıları gibi bilgiler paylaşılıyor.

Test sonucu pozitif çıkan hastalara ilişkin veriler ise “hastanede tedavi gören semptomlu kişiler”, “yoğun bakımdakiler” ve “evde karantinada tutulanlar” alt başlıklarıyla ayrı ayrı veriliyor. Günlük tabloda salgının başından bu yana tespit edilen toplam vaka sayısı ve günlük vaka artışı bilgileri de yer alıyor.

– Birleşik Krallık: Günlük açıklanan verilerde, en az bir kez laboratuvar analizinde PCR test sonucu pozitif çıkmış kişiler vaka olarak kabul ediliyor. Hükümetin konuyla ilgili resmi sitesinde, test sonucu pozitif çıkan kişilerin ya örnek alındığı tarihte ya da sonucun bildirildiği tarihteki verilere eklendiği belirtiliyor. Bölgesel verilerde de kişinin ikamet yeri baz alınıyor.

Bir kişinin birden çok kez PCR test sonucunun pozitif çıkması durumunda, bu kişi mükerrer değil, tek bir vaka olarak verilere yansıtılıyor.

 

Kaynak: Sözcü