Türkiye otomotiv sanayisi, 2026’nın ilk dokuz ayında üretim, adet bazında ihracat ve iç pazarda düşüş yaşadı. Yerli otomobil ve hafif ticari araç satışları ise ithal araçlardaki gerilemeye karşı artış gösterdi. Sektör, adet bazındaki kayba rağmen ihracat gelirini 31,1 milyar dolara taşıyarak Türkiye’nin sektörel ihracatındaki liderliğini korudu.
Üretim dokuz ayda yüzde 6 geriledi
Ocak-eylül döneminde toplam otomotiv üretimi, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 6 azalarak 971 bin 159 adet oldu. Otomobil üretimi yüzde 17 düşüşle 528 bin 366 adede indi. Traktör üretimi de eklendiğinde toplam üretim 986 bin 584 adede ulaştı.
Otomobil üretimindeki düşüşe karşın ticari araç grubunda farklı bir tablo oluştu. Ticari araç üretimi yüzde 12, hafif ticari araç üretimi yüzde 13 ve ağır ticari araç üretimi yüzde 7 arttı. Veriler, üretimdeki gerilemenin özellikle otomobil segmentinde yoğunlaştığını gösterdi.
Otomotiv sanayisinin kapasite kullanım oranı yüzde 61 olarak hesaplandı. Hafif araçlarda kapasite kullanımı yüzde 62, kamyon grubunda yüzde 59, otobüs ve midibüs grubunda yüzde 67 oldu. Traktörde kapasite kullanım oranı yüzde 27 seviyesinde kaldı.
İç pazarda daralma yerli satışları durdurmadı
Türkiye toplam otomotiv pazarı ilk dokuz ayda yüzde 13 daralarak 832 bin 521 adet oldu. Otomobil pazarı yüzde 15 düşüşle 627 bin 977 adede geriledi. Toplam ticari araç pazarı ile hafif ticari araç pazarı yüzde 5, ağır ticari araç pazarı ise yüzde 7 küçüldü.
Otomobil satışlarında ithal araçlar yüzde 23 azalırken yerli otomobil satışları yüzde 2 arttı. Otomobil pazarında yerli üretimin payı yüzde 36, ithalatın payı yüzde 65 olarak açıklandı. Yuvarlama nedeniyle payların toplamı yüzde 100’ü aşabiliyor.
Hafif ticari araçlarda yerli satışların artışı daha belirgin gerçekleşti. Toplam hafif ticari araç satışları yüzde 5, ithal hafif ticari araç satışları yüzde 9 gerilerken yerli hafif ticari araç satışları yüzde 11 yükseldi. Yerli hafif ticari araçların pazar payı yüzde 24, ithal araçların payı yüzde 76 oldu.
Toplam otomotiv pazarında yerli üretim payı geçen yılın aynı dönemindeki yüzde 29’dan yüzde 34’e çıktı. Otomobil, hafif ticari araç ve kamyon sınıflarında yerli üretim payının yükselmesi, ithal satışlardaki daha sert düşüş ve yeni model yatırımlarıyla ilişkilendirildi.
İhracatta adet düştü, gelir 31,1 milyar dolara çıktı
Otomotiv ihracatı adet bazında yüzde 11 azalarak 685 bin 671 adet oldu. Otomobil ihracatı yüzde 27 düştü; ticari araç ihracatı yüzde 11 arttı. Traktör ihracatı ise yüzde 13 artışla 9 bin 381 adede ulaştı.
Adet bazındaki düşüşe rağmen otomotiv sanayisinin ihracat geliri yüzde 3 artarak 31,1 milyar dolara yükseldi. Sektör, Türkiye’nin toplam sektörel ihracatından yüzde 17 pay alarak ilk sıradaki yerini korudu. Otomobil ihracatının değeri yüzde 8 düşüşle 7,8 milyar dolar olurken ana sanayi ihracatı yüzde 2,2, tedarik sanayi ihracatı yüzde 3,7 arttı.
Gelirdeki artış, ihracatın ürün bileşimi ve birim değerindeki değişimlerin adet kaybını telafi ettiğine işaret etti. Ticari araç ve tedarik sanayisindeki büyüme, otomobil ihracatındaki düşüşün sektörün toplam döviz gelirine etkisini sınırladı.
Yeni modeller üretim ve ihracat beklentisini destekliyor
OSD Başkanı Cengiz Eroldu, Hyundai’nin ağustosta seri üretime başladığı tamamen elektrikli IONIQ 3 modelinin, Oyak Renault ile Tofaş’ın yılın son çeyreğinde devreye alacağı yeni modellerin üretim ve ihracata katkı yapmasını beklediklerini söyledi. Eroldu, yatırım sonuçlarının gelecek aylarda ve 2027’de daha görünür hâle geleceğini belirtti.
Cengiz Eroldu, iç pazardaki daralmada fiilen yüzde 75-80 aralığına çıkan ÖTV yükü ile finansmana erişimdeki kısıtların etkili olduğunu bildirdi. Buna karşılık nüfusa bağlı araç ihtiyacının iç pazardaki daralmanın daha derinleşmesini sınırlayabileceği değerlendirmesi yapıldı.
Yeni model yatırımları, yerli üretimin pazar payı bakımından önem taşıyor. Yerli satışlardaki artışın sürmesi hâlinde ithalatın dış ticaret dengesi üzerindeki etkisinin azalması ve otomotiv sektörünün üretim kapasitesinin daha yüksek kullanılması bekleniyor.
Otomotiv verileri ne anlatıyor?
Dokuz aylık veriler, Türkiye otomotiv pazarında talebin genel olarak zayıfladığını; ancak yerli üretimin ithal araçlara kıyasla daha dayanıklı kaldığını ortaya koydu. Otomobil üretimindeki düşüş, toplam üretim verisini aşağı çekerken ticari araç üretimindeki artış sektördeki kaybı sınırladı.
Sektörün sonraki dönemdeki görünümünde yeni modellerin satış performansı, finansman koşulları, vergi yükü ve ihracat pazarlarındaki talep belirleyici olacak. Yerli üretim payındaki artışın kalıcı olup olmayacağı, iç pazarın toparlanma hızı ve yeni yatırımların üretim hacmine yansımasıyla netleşecek.
Sıkça Sorulanlar
Türkiye otomotiv pazarı 2026'nın ilk dokuz ayında ne kadar daraldı?
Türkiye toplam otomotiv pazarı 2026'nın ocak-eylül döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 13 daraldı ve 832 bin 521 adet oldu. Otomobil pazarı yüzde 15 düşerek 627 bin 977 adede geriledi.
Yerli otomobil satışları neden arttı?
Yerli otomobil satışları yüzde 2, yerli hafif ticari araç satışları yüzde 11 arttı. İthal araç satışlarındaki daha yüksek düşüş ile yeni yerli model yatırımları, yerli üretimin pazar payını destekledi.
Türkiye'de otomotiv üretimi ne kadar oldu?
Toplam otomotiv üretimi 2026'nın ilk dokuz ayında yüzde 6 azalarak 971 bin 159 adet gerçekleşti. Otomobil üretimi yüzde 17 düşüşle 528 bin 366 adede indi.
Otomotiv ihracatında adet ve gelir nasıl değişti?
Otomotiv ihracatı adet bazında yüzde 11 düşerek 685 bin 671 adet oldu. Buna karşın sektörün ihracat geliri yüzde 3 artışla 31,1 milyar dolara ulaştı.