ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin, 2024 başkanlık kampanyasında kullanılan bir televizyon reklamını federal bütçeyle yeniden yayımlaması Washington’da tartışma yarattı. Kasım ara seçimlerine haftalar kala ulusal kanallarda ve spor karşılaşmalarında gösterilen 30 saniyelik reklam, Trump’ın siyasi kampanya dönemindeki sözlerini içeriyor ve sonunda "ABD Hükümeti tarafından ödenmiştir" ibaresi yer alıyor.
Beyaz Saray, yayınları kamu spotu olarak tanımlıyor. Demokrat ve Cumhuriyetçi bazı siyasetçiler ise reklamların kamu yararına yönelik tarafsız bilgilendirme sınırını aşıp aşmadığının araştırılmasını istiyor. Tartışmanın merkezinde, federal kaynakların siyasi propaganda için kullanılmasını sınırlayan harcama kuralları bulunuyor.
2024 kampanya reklamı yeniden ekrana taşındı
Siyah beyaz görüntülerden oluşan reklamda Trump koridorda yürürken ve kameraya bakarken görülüyor. Reklamın ses kaydında Trump, "son mücadele" olarak nitelediği hedeflerinden söz ediyor; "derin devlet", küreselciler ve savaş yanlılarına karşı ifadeler kullanıyor.
Aynı reklam, 2024 seçim kampanyası sırasında dijital mecralarda ve Cumhuriyetçi Parti kurultayında kullanılmıştı. Önceki sürümde izleyicilere Trump’ın kampanyasına katılma çağrısı yapılırken, güncel televizyon sürümünde federal hükümetin ödeme yaptığına ilişkin ibare bulunuyor.
Reklamın ulusal yayınlarda pazar günkü futbol karşılaşmaları ile haber programlarında yer aldığı bildirildi. Yönetim ayrıca Trump’ın konuşmalarından kesitler, vergi indirimleri ve üretim politikalarına ilişkin yazılar içeren başka kısa reklamları da yayına verdi. Bir dakikalık ayrı bir reklamda ise Rushmore Dağı görüntüleri ve ABD’nin 250. yılına yönelik mesajlar kullanıldı.
Reklam harcamaları için farklı tutarlar açıklandı
Reklam takibi yapan kuruluşların hesapları, harcamaların reklam türüne ve ölçüm zamanına göre değiştiğini gösteriyor. Trump’ın komünizm karşıtı mesajlarını içeren ilk reklam için toplam harcamanın yaklaşık 920 bin dolara ulaştığı bildirildi.
2024 kampanyasından alınan "son mücadele" reklamı için yapılan yayın alımlarına ilişkin tahminler ise 319 bin dolar ile 362 bin dolar arasında değişiyor. Daha erken tarihli bir ölçümde aynı reklam için 70 bin doların üzerinde harcama hesaplandı. Farklılıkların, reklamların yeni yayınlarının ve farklı yayın mecralarının ölçümlere sonradan eklenmesinden kaynaklandığı değerlendiriliyor.
Reklamların yapım ve yayın maliyetlerinin hangi federal bütçe kaleminden karşılandığı kamuoyuna ayrıntılı biçimde açıklanmadı. Muhalefet milletvekilleri, Beyaz Saray’dan reklamların maliyeti, üretim süreci ve hukuki dayanağı hakkında bilgi talep etti.
Beyaz Saray kamu spotu savunmasını öne çıkarıyor
Beyaz Saray, reklamların seçim kampanyası olmadığını, Trump’ın oy pusulasında yer almadığını ve yayınlarda seçmene yönelik doğrudan bir eylem çağrısı bulunmadığını belirtiyor. Yönetim, yayınların Amerikalılara ülkeyi neden savunmaları gerektiğini hatırlatmayı amaçladığını açıkladı.
Yönetim ayrıca önceki başkanların da kamu politikalarını anlatmak için televizyon kampanyalarından yararlandığını savunuyor. Örnek olarak Medicare düzenlemesine ve COVID-19 aşılamasına ilişkin geçmiş dönem bilgilendirme yayınları gösteriliyor.
Eleştirmenler ise geçmişteki kamu spotlarının belirli bir yasa, hizmet veya halk sağlığı uygulaması hakkında bilgi verdiğini; güncel reklamların ise görevdeki başkanın kişisel siyasi mesajlarını öne çıkardığını söylüyor. Ara seçim atmosferinde yayımlanan mesajların, Cumhuriyetçi adayların seçim söylemleriyle örtüşmesi tartışmayı büyüttü.
Kongrede iki partiden itirazlar yükseldi
Demokrat Senatör Maggie Hassan, Beyaz Saray Genel Sekreteri’ne gönderdiği mektupta reklamın açık bir resmi amaç taşımadığını ve federal fonlarla siyasi parti ya da adaylara destek sağlayan propaganda yasağıyla çelişebileceğini yazdı. Kongrede federal harcamaları denetleyen Demokrat üyeler de reklamların yayından kaldırılmasını istedi.
Cumhuriyetçi Senatör John Kennedy de kamu görevlilerinin, Trump dahil, kendilerini tanıtan özel reklamlar için kamu parası kullanmaması gerektiğini söyledi. Kennedy, Beyaz Saray’ın reklamları farklı değerlendirdiğini kabul etmekle birlikte, kamu kaynaklarıyla kişisel tanıtım yapılmasını engelleyen bir kural bulunması gerektiğini belirtti.
Federal bütçe yasalarında, Kongre tarafından ayrıca yetkilendirilmemiş yurt içi tanıtım veya propaganda faaliyetleri için ödenek kullanılmasını sınırlayan hükümler bulunuyor. Hukuki değerlendirmede reklamların resmi bilgilendirme mi yoksa parti siyasetine hizmet eden propaganda mı sayılacağı belirleyici olacak. Kongre denetimi, idari soruşturma veya yargısal başvuru ihtimali hakkında henüz açıklanmış kesin bir takvim bulunmuyor.
Ara seçimler öncesinde tartışma neden önem taşıyor
Kasım ara seçimleri, Temsilciler Meclisi ve Senato’daki güç dengesini belirleyecek. Reklamlarda vergi indirimleri, üretim ve göç politikalarıyla birlikte Demokratlara yönelik komünizm suçlamalarını çağrıştıran mesajların kullanılması, kamu spotu savunmasına yönelik itirazların temelini oluşturuyor.
Tartışma yalnızca reklam bütçesinin büyüklüğüyle sınırlı değil. Kongre’nin federal harcamalar üzerindeki denetim yetkisi, yürütmenin kamu iletişim araçlarını hangi sınırlar içinde kullanabileceği ve seçim dönemlerinde devlet kaynaklarının tarafsızlığı da incelemenin başlıca başlıkları arasında yer alıyor.
Sıkça Sorulanlar
Trump'ın 2024 kampanya reklamı neden tartışılıyor?
2024 başkanlık kampanyasında kullanılan reklamın federal bütçeyle yeniden yayımlanması, kamu kaynaklarının siyasi propaganda için kullanılıp kullanılmadığı tartışmasını doğurdu.
Trump reklamları nerede yayımlandı?
Reklamlar ABD genelindeki ulusal televizyon kanallarında, haber programlarında ve futbol karşılaşmalarının yayınlarında gösterildi.
Beyaz Saray reklamları nasıl savunuyor?
Beyaz Saray, reklamların seçmene doğrudan eylem çağrısı içermediğini ve Amerikalılara ülkeyi neden savunmaları gerektiğini hatırlatan kamu spotları olduğunu belirtiyor.
Reklamlar için ne kadar kamu parası harcandı?
Reklam takibi verileri, farklı reklamlar ve ölçüm tarihleri için değişen tutarlar veriyor. İlk reklamın maliyetinin yaklaşık 920 bin dolara ulaştığı, 2024 kampanyasından alınan ayrı reklamın ise 319 bin ile 362 bin dolar arasında harcamaya neden olduğu bildirildi.
Federal reklamlar hangi hukuki nedenle inceleniyor?
Federal bütçe yasaları, Kongre'nin özel yetkisi olmadan yurt içindeki tanıtım veya propaganda faaliyetlerinde kamu ödeneği kullanılmasını sınırlandırıyor. İncelemede reklamların resmi bilgilendirme mi, siyasi propaganda mı olduğu değerlendirilecek.