Tayland’ın güneyindeki Krabi Havzası’nda bir kömür madeni sahasında bulunan iki fosil dişin, yaklaşık 34 milyon yıl önce yaşamış yeni bir dev kemirgen türüne ait olduğu belirlendi. Araştırmacılar, Yakamys sirindhornae adı verilen türün ağırlığını yaklaşık 30 kilogram olarak hesapladı. Bulgular, iri kemirgenlerin erken evriminin yalnızca Güney Amerika ile sınırlı olmadığını, Güneydoğu Asya’nın da önemli bir merkez olduğunu gösteriyor.
İki fosil diş yeni kemirgen türünü tanımladı
Krabi Havzası’nda bulunan bir kesici diş ile bir azı dişi, yaklaşık 22 yıl boyunca ayrıntılı sınıflandırmayı bekledi. Fosillerin bulunduğu dönemde, kalıntıların hangi türe ait olduğunu güvenilir biçimde saptayacak karşılaştırmalı veri ve analiz imkânları sınırlıydı.
Uluslararası paleontoloji ekibi, dişlerin biçimini ve boyutlarını ayrıntılı olarak değerlendirdi. İnceleme sonucunda kalıntıların daha önce tanımlanmamış bir kemirgen türüne ait olduğu sonucuna varıldı. Türün yaklaşık 33 ila 35 milyon yıl önce, Eosen’in sonları ile Oligosen’in başlangıcını kapsayan zaman aralığında yaşadığı hesaplandı.
Araştırmacılar yeni türe Yakamys sirindhornae adını verdi. Cins adı, Taycada “dev” anlamına gelen “yak” ile Yunancada “fare” anlamındaki “mys” sözcüklerinin birleşiminden oluşuyor. Tür adı ise bilimsel araştırmalara desteğiyle bilinen Tayland Prensesi Sirindhorn’a ithaf edildi.
Diş ölçümleri 30 kilogramlık tahmine ulaştı
Araştırma ekibi, fosil dişlerin ölçülerinden hayvanın vücut kütlesini hesaplamak için yedi farklı yöntem kullandı. Hesaplamalar 21,4 kilogram ile 47,3 kilogram arasında değişen sonuçlar verdi. Araştırmacılar, sonuçların ortak eğilimini yansıtmak için yaklaşık 30 kilogramlık tahmini öne çıkardı.
Yaklaşık 30 kilogramlık ağırlık, Yakamys sirindhornae’yi yaşadığı dönemin bilinen en iri kemirgenleri arasına yerleştiriyor. Araştırmacılar, türün kendi dönemindeki birçok kemirgenden yaklaşık iki kat büyük olduğunu bildiriyor.
Bununla birlikte ağırlık değeri kesin bir ölçüm değil. Fosil memelilerde diş boyutu ile vücut kütlesi arasındaki ilişki, türlerin biyolojik özelliklerine göre değişebiliyor. Araştırma yazarlarından McGill Üniversitesi Biyoloji Profesörü Virginie Millien, sınırlı fosil malzemesinden yapılan vücut kütlesi tahminlerinin önemli belirsizlik taşıdığını söyledi.
Güneydoğu Asya kemirgen evriminde öne çıktı
Günümüzde yaşayan en büyük kemirgenler, Güney Amerika’da bulunan kapibaralardır. İri gövdeli tarih öncesi kemirgenlerin en iyi bilinen örnekleri de uzun süre büyük ölçüde Güney Amerika’daki daha genç fosil kayıtlarıyla ilişkilendirildi.
Krabi’deki buluntu, iri kemirgenlerin daha erken bir dönemde Güneydoğu Asya’da da yaşadığını gösterdi. Araştırmacılar, Yakamys sirindhornae’nin kemirgenlerin büyük vücutlara ulaşma tarihinin kabul edilenden daha eski ve coğrafi olarak daha geniş olduğunu desteklediğini belirtti.
Yakamys sirindhornae, günümüzde soyu tükenmiş Ischyromyidae familyasıyla ilişkilendiriliyor. Ischyromyidae, kemirgenlerin erken evrimindeki ana gruplardan biri olarak kabul ediliyor. Yeni türün akrabalık ilişkilerinin daha ayrıntılı biçimde belirlenmesi için ek fosil buluntularına ihtiyaç var.
Hayvanın görünümü ve beslenmesi bilinmiyor
Yalnızca iki dişin bulunmuş olması, Yakamys sirindhornae’nin dış görünüşü hakkında ayrıntılı bir canlandırma yapılmasını engelliyor. Kafatası, çene, omurga ve uzuv kemiklerine ait kalıntılar olmadan hayvanın vücut yapısı güvenilir biçimde tanımlanamıyor.
Dişler, türün beslenme biçimi ve günlük davranışları için de sınırlı bilgi sağlıyor. Araştırmacılar, hayvanın hangi bitkileri ya da diğer besinleri tükettiğini, tek başına mı yoksa gruplar hâlinde mi yaşadığını mevcut kanıtlarla söyleyemiyor.
Araştırmanın sonuçları Scientific Reports dergisinde yayımlandı. Krabi Havzası’nda daha önce primat, etçil memeli ve toynaklı memeli fosilleri de bulunmuştu. Yeni kazılar, Yakamys sirindhornae’nin yaşam alanını, beslenmesini ve erken kemirgenler arasındaki yerini açıklığa kavuşturabilir.
Sıkça Sorulanlar
Yakamys sirindhornae nedir?
Yakamys sirindhornae, Tayland'ın Krabi Havzası'nda bulunan iki fosil dişten tanımlanan, yaklaşık 34 milyon yıl önce yaşamış soyu tükenmiş bir kemirgen türüdür.
Yakamys sirindhornae ne kadar büyüktü?
Araştırmacılar, fosil diş ölçülerine dayanan yedi hesaplama yöntemiyle Yakamys sirindhornae'nin ağırlığını yaklaşık 30 kilogram olarak tahmin etti. Hesaplamaların verdiği aralık 21,4 ile 47,3 kilogram arasında değişiyor.
Yakamys sirindhornae fosilleri nerede bulundu?
Yakamys sirindhornae'ye ait bir kesici diş ile bir azı dişi, Tayland'ın güneyindeki Krabi Havzası'nda bulunan bir kömür madeni sahasında çıkarıldı.
Keşif kemirgen evrimi için neden önemli?
Yakamys sirindhornae, iri gövdeli kemirgenlerin erken dönemde yalnızca Güney Amerika'da değil, Güneydoğu Asya'da da yaşadığını gösteren bir kanıt sunuyor. Bulgu, büyük kemirgenlerin evrimsel geçmişinin daha eski ve daha geniş bir coğrafyaya yayıldığını destekliyor.