İsrail’in katılım talebine ret iddiası
İsrail’in Yemen’deki Husilere karşı yürütülen çatışmalara katılmak için Suudi Arabistan’ın onayını aradığı, ancak Riyad yönetiminden ret aldığı iddia edildi. Diplomatik kaynaklara dayandırılan haberlere göre İsrail, ABD’nin arabuluculuğuyla Suudi Arabistan’ı ortak hareket etmeye ikna etmeye çalıştı.
İddialar, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Husilere yönelik askerî faaliyetlere dahil olmayı talep ettiğini gösteriyor. Suudi Arabistan makamları, söz konusu görüşme ve talebe ilişkin henüz resmî açıklama yapmadı. İsrail makamlarından da girişimin ayrıntılarına dair doğrulama gelmedi.
Muhammed bin Selman’ın ret gerekçesi
Diplomatik kaynaklar, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın İsrail ile kurulacak bir askerî iş birliğinin ülke kamuoyunda olumsuz karşılanabileceği değerlendirmesiyle teklife sıcak bakmadığını öne sürdü. Kaynaklara göre Veliaht Prens, Husilere karşı yürütülen mücadelede İsrail’den yardım alma seçeneğini kabul etmedi.
Aynı kaynaklar, Muhammed bin Selman’ın açık ret tavrının İsrail’in Yemen’e doğrudan askerî müdahalesi ihtimalini ortadan kaldırdığını savundu. İsrail’in Yemen’de hangi askerî rolü üstlenmek istediği, talebin kapsamı ve ABD’nin arabuluculuk faaliyetinin düzeyi hakkında kamuoyuna açıklanmış ayrıntılı bilgi bulunmuyor.
Normalleşme hedefi öne sürüldü
Haberde yer alan iddiaya göre Netanyahu yönetimi, Husilere karşı ortak hareket etme önerisini yalnızca güvenlik başlığı olarak görmedi. İsrail’in Suudi Arabistan ile ilişkileri geliştirmek ve ilerideki olası normalleşme anlaşmasına zemin hazırlamak amacıyla da girişimde bulunduğu ileri sürüldü.
Suudi Arabistan ile İsrail arasında resmî diplomatik ilişki bulunmuyor. Riyad yönetimi, İsrail ile normalleşme konusunda Filistin meselesi ve bölgesel güvenlik şartlarını öne çıkarıyor. Bu nedenle Yemen’deki çatışma bağlamında kurulacak açık bir askerî iş birliği, iki ülke arasındaki diplomatik denklemi doğrudan etkileyebilecek nitelik taşıyor.
Riyad saldırıları gerilimi artırdı
İddialar, Suudi Arabistan ile Husiler arasındaki askerî gerilimin yükseldiği dönemde gündeme geldi. Husilerin 10 Ekim’de Riyad’daki Kral Halid Uluslararası Havalimanı’nı hedef aldığı saldırıda 13 kişinin öldüğü, 300’den fazla kişinin yaralandığı bildirilmişti.
Ülkedeki beş havalimanının 5 Ekim’den itibaren toplam 10 saldırıya uğradığı; saldırılarda 19 kişinin hayatını kaybettiği ve yüzlerce kişinin yaralandığı aktarılmıştı. Saldırıların uçuş trafiğini aksattığı ve tesislerde maddi hasara neden olduğu bildirildi.
Netanyahu, 11 Ekim’de Riyad’daki havalimanına yönelik saldırıyı kınamış, hayatını kaybedenlerin yakınlarına başsağlığı dilemişti. Netanyahu’nun açıklaması, İsrail’in Suudi Arabistan ile güvenlik alanında yakınlaşma arayışına ilişkin iddiaların hemen öncesinde geldi.
Yemen çatışmasının bölgesel arka planı
Yemen, Husilerin Eylül 2014’te başkent Sana’nın yanı sıra bazı vilayetlerde kontrol sağlamasının ardından uzun süreli iç savaşa sahne oldu. Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, Mart 2015’ten itibaren uluslararası tanınırlığı bulunan Yemen hükümetine destek verdi.
Son aylarda sivil havacılık tesisleri ve enerji altyapısına yönelik saldırılar, Suudi Arabistan ile Husiler arasındaki gerilimin başlıca unsurları arasında yer aldı. İsrail’in çatışmaya dahil olmasına ilişkin iddia, Yemen savaşının bölgesel aktörler arasındaki diplomatik ve askerî rekabetle bağlantısını yeniden gündeme taşıdı.
Suudi Arabistan’ın resmî tutumu ile İsrail ve ABD’nin olası temaslara ilişkin açıklamaları, iddiaların doğrulanması bakımından belirleyici olacak. Mevcut bilgiler, adı açıklanmayan diplomatik kaynakların anlatımına dayanıyor.
Sıkça Sorulanlar
Suudi Arabistan İsrail'in hangi talebini reddetti?
Suudi Arabistan'ın, İsrail'in Yemen'deki Husilere karşı yürütülen çatışmalara katılma ve askerî destek sunma talebini reddettiği öne sürüldü.
İsrail neden Husi çatışmasına katılmak istedi?
Diplomatik kaynaklar, İsrail'in güvenlik iş birliğinin yanı sıra Suudi Arabistan ile ilişkileri geliştirmek ve olası bir normalleşme anlaşmasına zemin hazırlamak istediğini iddia etti.
Muhammed bin Selman teklifi neden kabul etmedi?
Muhammed bin Selman'ın, İsrail ile açık askerî iş birliğinin Suudi Arabistan kamuoyunda olumsuz tepki doğurabileceği gerekçesiyle öneriyi reddettiği bildirildi.
İsrail'in Yemen'e askerî müdahalesi gerçekleşecek mi?
Diplomatik kaynaklar, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'ın ret tavrı nedeniyle İsrail'in Yemen'e doğrudan askerî müdahalesi seçeneğinin gündem dışı kaldığını savundu. İsrail, Suudi Arabistan ve ABD tarafından konuya ilişkin resmî doğrulama yapılmadı.