Suudi Arabistan altı füzenin önlendiğini açıkladı
Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, 24 Eylül Perşembe günü Yemen’deki Husilerin Taif ve Yanbu yönüne altı balistik füze fırlattığını, hava savunma sistemlerinin füzeleri imha ettiğini açıkladı. Koalisyon sözcüsü Turki el-Maliki, füzelerin Taif ile Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu çevresinde etkisiz hâle getirildiğini bildirdi.
Yanbu’nun geniş çevresinde Yunan askerî personelinin işlettiği Patriot hava savunma sisteminin de bir balistik füze ile bir insansız hava aracını düşürdüğü bildirildi. Söz konusu füze ve insansız hava aracının hangi gruba ait olduğu açıklanmadı.
Koalisyon, Husi güçlerinden gelebilecek saldırılara karşı sert karşılık verileceğini duyurdu. Suudi makamları, saldırılarda can kaybı veya maddi hasar oluştuğuna ilişkin bilgi paylaşmadı. Husilerden de Taif ve Yanbu yönündeki füzelere ilişkin ilk aşamada doğrudan bir sorumluluk açıklaması gelmedi.
Husiler daha sonra Riyad’daki hassas olarak niteledikleri bir hedefe ve Yanbu’daki Saudi Aramco tesislerine balistik ve seyir füzeleriyle insansız hava araçları gönderildiğini öne sürdü. Suudi makamları Riyad’a yönelik saldırı iddiasını doğrulamadı; Riyad için hava saldırısı uyarısı da yayımlanmadı. Yanbu’daki enerji tesislerinde hasar ya da can kaybına ilişkin doğrulanmış bilgi bulunmuyor.
Yanbu, Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz kıyısındaki önemli petrol rafineri ve ihracat merkezleri arasında yer alıyor. Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan sevkiyatın aksaması hâlinde Yanbu limanı, petrol ihracatı bakımından daha fazla önem kazanıyor.
Husi saldırı iddiaları, petrol piyasasındaki arz güvenliği endişelerini de artırdı. Brent petrolün kasım vadeli fiyatı 24 Eylül’de yüzde 3’ten fazla yükselerek gün içinde 108 doların üzerine çıktı ve günü varil başına 106,50 doların üzerinde tamamladı. Brent petrol, 25 Eylül sabahı Asya işlemlerinde 105,77 dolar düzeyindeydi. Saudi Aramco, saldırıların tesislerinde etkisine ilişkin sorulara henüz yanıt vermedi.
Husiler Cizan’daki askerî hedefleri vurduğunu duyurdu
Husilerin askerî sözcüsü Yahya Seri, aynı gün Cizan bölgesindeki operasyon merkezleri, komuta-kontrol noktaları, silah depoları ve füze rampalarına yönelik saldırı düzenlediklerini söyledi. Husiler, operasyonlarda çok sayıda balistik füze ile insansız hava aracı kullandıklarını bildirdi.
Husi açıklamasında, Cizan saldırısının Yemen sınırındaki Husi kontrolündeki alanlara yönelik Suudi füze saldırılarına karşı yapıldığı savunuldu. Açıklamada, sınır hattındaki Suudi askerî yığınağın da saldırı kararında etkili olduğu öne sürüldü. Husiler, son gerilim döneminde Yemen’deki alanlarına 1.018 hava ve füze saldırısı düzenlendiğini de iddia etti; bu sayı bağımsız olarak doğrulanmadı.
Suudi makamları, Husi güçlerinin Cizan’daki tesisleri vurduğu iddiasını henüz doğrulamadı. Taif ve Yanbu için açıklanan altı füze ile Cizan’a yönelik saldırı iddiası, aynı gün yaşanan ancak hedefleri ve kullanılan mühimmat miktarı bakımından farklı anlatılan gelişmeler olarak kayda geçti. Bağımsız doğrulama yapılmadığı için saldırıların sonucu netleşmedi.
Taif ve Yanbu için güvenlik uyarıları yayımlandı
Suudi Arabistan Sivil Savunma Genel Müdürlüğü, saldırı öncesinde Mekke, Tabuk, Cidde, Yanbu ve Taif için olası tehlike uyarısı yayımladı. Yetkililer daha sonra alarmın sona erdiğini ve kentlerdeki tehdidin geçtiğini açıkladı.
Uyarı kapsamına Mekke’nin de alınması, güvenlik tedbirlerinin geniş bir coğrafyada uygulandığını gösterdi. Husiler geçmişte Mekke yönüne saldırı düzenledikleri suçlamasını reddetmişti. Son saldırıya ilişkin açıklamalarda, Taif ve Yanbu’nun hedef alındığı bildirildi.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Yanbu’daki enerji altyapısının korunmasına destek amacıyla asker, radar ve hava savunma sistemleri göndermeyi planladıklarını açıkladı. Yanbu, Doğu-Batı boru hattıyla Körfez kıyısındaki üretim bölgelerine bağlı bulunuyor; boru hattının ay başındaki insansız hava aracı saldırılarından sonra yeniden devreye alınmaya başladığı bildirildi.
Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan dışişleri bakanları da Mekke Ortak Savunma Anlaşması çerçevesinde bir araya geldi. Bakanlar, Suudi Arabistan’a destek seçeneklerini görüşürken üç ülkenin genelkurmay başkanlarının acil toplantı yapması için hazırlık başlatıldığını duyurdu. Anlaşma, taraflardan birine yönelik saldırıyı tüm taraflara yönelik saldırı sayıyor.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Husi saldırılarıyla ilgili olarak grubun kendi eylemlerinden sorumlu olduğunu söyledi. Pezeşkiyan’ın açıklaması, Suudi Arabistan’a yönelik saldırıların ardından Tahran’ın Husilerin askerî kararlarındaki rolüne ilişkin tartışmalar sürerken geldi.
Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu için bulunduğu New York’ta, Husi saldırılarının yalnızca Suudi Arabistan’ı ilgilendirmediğini söyledi. Babülmendep Boğazı ve Kızıldeniz’deki ticari deniz taşımacılığına yönelik tehdidin uluslararası güvenlik sorunu olduğunu belirten Bin Ferhan, Riyad’ın Washington ve diğer ortaklarıyla koordinasyon hâlinde bulunduğunu açıkladı.
Husiler son haftalarda Suudi Arabistan’a yönelik füze ve insansız hava aracı saldırılarını artırdı. Grup, temmuz ayında Suudi gemilerine yönelik abluka ilan etmiş; Suudi Arabistan ise hava savunma önlemlerini ve sınır hattındaki askerî hazırlığını güçlendirmişti.
Yemen’deki çatışmalar Taiz hattında da sürüyor
Füze saldırılarının yaşandığı gün, Yemen’in uluslararası tanınan hükümetine bağlı güçler Taiz vilayetindeki çeşitli cephelerde Husi saldırılarını geri püskürttüklerini açıkladı. Hükümet güçleri, Husilerin Aden, Lahic ve Taiz vilayetlerini bağlayan kritik yol üzerindeki mevzilere ulaşmak için koordineli saldırılar düzenlediğini bildirdi.
Taiz-Aden yolu, hükümet güçlerinin kontrolündeki alanlar ile ülkenin güneyindeki lojistik hatlar için stratejik önem taşıyor. Husilerin Yemen’in batı kıyısında ilerlemesinin ardından Taiz çevresindeki baskı arttı. Yolun bazı kesimlerinin kaybedilmesi, kente mal ve insani yardım girişini daha da zorlaştırabilir.
Son 24 saatte Yemen’deki çatışmalarda en az 150 Husi savaşçı ve hükümet gücü mensubunun öldüğü bildirildi. Askerî kaynakların derlenen verilerine göre ölenlerin en az 98’i hükümet güçleri ve askerlerden oluştu; Husi kaynakları ise diğer çatışmalarda en az 52 Husi savaşçının öldüğünü açıkladı. Kayıpların önemli bölümü balistik füze ve insansız hava aracı saldırılarında yaşandı.
Suudi Arabistan ile Husiler arasındaki saldırıların sürmesi, Yemen’deki cephe savaşının sınır ötesine yayıldığını gösteriyor. Taif, Yanbu, Cizan ve Riyad çevresindeki gelişmelerin ardından tarafların yeni açıklamaları, saldırıların kapsamı ve olası hasar bakımından belirleyici olacak.
Sıkça Sorulanlar
Suudi Arabistan kaç balistik füzeyi engellediğini açıkladı?
Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, 24 Eylül'de Taif ve Yanbu yönüne fırlatılan altı balistik füzeyi hava savunma sistemleriyle imha ettiğini bildirdi.
Husiler hangi Suudi hedeflerine saldırı düzenlediklerini öne sürdü?
Husiler, Riyad'da hassas olarak tanımladıkları bir hedefi, Yanbu'daki Saudi Aramco tesislerini ve Cizan'daki askerî noktaları füze ve insansız hava araçlarıyla hedef aldıklarını ileri sürdü. Suudi makamları Riyad ve Yanbu'da hasar oluştuğunu doğrulamadı.
Yanbu neden Suudi Arabistan için önem taşıyor?
Yanbu, Suudi Arabistan'ın Kızıldeniz kıyısındaki önemli petrol rafineri ve ihracat merkezlerinden biridir. Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyat aksaklıklarında Yanbu limanı ve Doğu-Batı boru hattı petrol ihracatı için alternatif güzergâh oluşturur.
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan ne görüşecek?
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan genelkurmay başkanlarının Mekke Ortak Savunma Anlaşması çerçevesinde acil toplantı yapması için hazırlık başlatıldı. Toplantıda Suudi Arabistan'a verilebilecek destek seçeneklerinin ele alınması bekleniyor.