Siirt Tillo’da 2,5 Asırlık Tarihi Işık Hadisesi İlgiyle İzlendi

Tillo Meydanında Sabah Namazı Sonrası Yoğun Katılım

Siirt’in Tillo ilçesinde her yıl ekinoks dönemlerinde gerçekleşen tarihi ışık hadisesi, bu yıl da Türkiye’nin çeşitli illerinden gelen çok sayıda vatandaşın katılımıyla izlendi. Siirt Valiliği himayesinde ve Tillo Kaymakamlığı organizasyonunda ilçe meydanında düzenlenen etkinlik, sabah namazının ardından başladı. Programda Kur’an-ı Kerim tilaveti okundu, ilahiler seslendirildi ve ışık hadisesinin tarihçesini anlatan sinevizyon gösterimi yapıldı.

Güneşin doğuşuyla birlikte saat 06.20’de meydana gelen ve yaklaşık 5 dakika süren olay, alana kurulan dev ekranlardan canlı olarak yayınlandı. Meydanda toplanan vatandaşlar, türbe içerisindeki kabrin başucunun güneş ışığıyla aydınlandığı anları takip etti. Birçok kişi bu tarihi anları cep telefonu kameralarıyla kayda aldı. Etkinlik kapsamında Siirt Kızılay Şubesi tarafından alanda bulunanlara çorba ve simit ikramı gerçekleştirildi.

Astronomi ve Mühendislik Harikası Düzeneğin Çalışma Prensibi

Işık hadisesi, bilim insanı İbrahim Hakkı Hazretleri’nin, hocası İsmail Fakirullah Hazretleri’nin 1734 yılında vefat etmesinin ardından "Hocamın başucuna doğmayan güneşi neyleyim?" diyerek tasarladığı özel bir optik ve mimari sisteme dayanıyor. İbrahim Hakkı Hazretleri’nin hocasına duyduğu derin saygıyı göstermek amacıyla kurduğu düzenek, astronomi ile mimarlık bilgisinin sentezi olarak kabul ediliyor.

Sistemin merkezinde, Tillo’nun yaklaşık 3 kilometre doğusunda bulunan bir tepeye inşa edilen pencere yer alıyor. Gece ile gündüzün eşitlendiği 21 Mart ve 23 Eylül ekinoks tarihlerinde doğan güneşin ilk ışınları, bu duvardaki pencereden geçiyor. Pencereden süzülen ışık hüzmesi, türbenin hemen yanında yer alan kuledeki aynaya yansıyor. Yansıma ve kırılma yöntemiyle yön değiştiren güneş ışığı, türbe penceresinden girerek doğrudan İsmail Fakirullah Hazretleri’nin kabrinin başucunu aydınlatıyor.

Restorasyon Süreci ve UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi

Tarihi ışık mekanizması, 1960’lı yıllarda türbede yürütülen restorasyon çalışmaları sırasında pencere konumunun değiştirilmesi nedeniyle işlevini kaybetti. Bu durum sonucunda olay onlarca yıl boyunca izlenemedi. 2011 yılında bilim insanları ve uzman ekipler tarafından yürütülen bilimsel çalışmalar sayesinde sistemin orijinal astronomik açıları yeniden hesaplandı. Türbeye açılan yeni pencere ile mekanizma 2011 yılından itibaren tekrar çalışır duruma getirildi.

Eşsiz bir kültürel ve bilimsel değer taşıyan Tillo Işık Hadisesi, 2015 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne dahil edildi. Her ekinoks döneminde tekrarlanan olay, bölge turizmine ve tarihi mirasa katkı sunmayı sürdürüyor.

Tillo’da Düzenlenen Anma Programına Üst Düzey Katılım

Tillo ilçe meydanındaki etkinliğe devlet erkanı, yargı mensupları ve sivil toplum kuruluşu temsilcileri katıldı. Programda Siirt Valisi ve Belediye Başkan Vekili Dr. Kemal Kızılkaya, AK Parti Siirt Milletvekili Mervan Gül, Anayasa Mahkemesi Üyesi Kenan Yaşar, Tillo Kaymakamı Tanju Çanakcıoğlu, Cumhuriyet Başsavcısı Yasin Coşkun, Adalet Komisyonu Başkanı Ahmet Uluğ, İl Emniyet Müdürü Mehmet Özdemir, İl Jandarma Komutanı Tuğgeneral Ceylan Yaman, Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Nizam Dilek, eski Siirt Milletvekili Afif Demirkıran, AK Parti İl Başkanı Abdulhekim Gider ve baro temsilcileri hazır bulundu.

Programda konuşan Siirt Valisi ve Belediye Başkan Vekili Dr. Kemal Kızılkaya, İbrahim Hakkı Hazretleri’nin ilim ve hikmeti buluşturan önemli bir şahsiyet olduğunu söyledi. Kızılkaya, hazırlanan ışık düzeneğinin sadece bilimsel bir başarı değil, aynı zamanda hocaya duyulan sadakat ve vefanın somut bir örneği olduğunu belirtti. Bu tarihi ve manevi mirası koruyarak gelecek nesillere aktarmanın önemini vurgulayan Vali Kızılkaya, etkinliğin ilçenin tanıtımına sunduğu katkıya değindi. Program, vatandaşların türbeyi ziyaret edip dua etmesiyle sona erdi.