RTÜK iki televizyon kanalına yüzde 3 ceza verdi
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), fon soruşturmasına ilişkin yayınları nedeniyle Sözcü TV ile Koza TV’ye yüzde 3’er oranında idari para cezası uyguladı. Üst Kurul, yayınlarda kamu görevlileri ve siyasi isimlere dair iddiaların yeterince doğrulanmadan aktarıldığını, ifadelerin izleyicilerin sağlıklı kanaat oluşturmasını engellediğini değerlendirdi.
Kararlar, 16 Ekim’de gündemdeki yayın ihlallerini görüşmek üzere yapılan Üst Kurul toplantısında alındı. Yaptırımlar, 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun’un 8. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendine dayandırıldı.
Kaynaklarda, cezaların parasal karşılığı yüzde 3 oranı üzerinden aktarılırken, Türk lirası cinsinden tutara ilişkin ayrıntı yer almadı. İki kanal için verilen yaptırımın aynı kanun hükmü kapsamında olduğu bildirildi.
Sözcü TV yayınlarında hangi iddialar incelendi?
RTÜK, Sözcü TV’de 7 Ekim’de yayımlanan “Gazeteciler Masası” ile 8 Ekim’de ekrana gelen “Bir Saat” programlarını değerlendirdi. İlk programda Ticaret Bakanı Ömer Bolat hakkında bir finansal yapıya erken dönemde yatırım yaptığı ve yapının ayrıcalıklı yatırımcıları arasında bulunduğu yönündeki iddialar gündeme getirildi.
İnceleme dosyasında, bazı şirketlerin ilgili fonun değer artışında rol oynadığı yönündeki değerlendirmeler de yer aldı. Üst Kurul, söz konusu iddiaların doğruluğunun yeterince araştırılmadığı görüşüne vardı.
“Bir Saat” programında ise AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik’in bir etkinlikte çekilen fotoğrafı üzerinden yapılan değerlendirmeler incelendi. Yayında kullanılan “girift ilişkiler” ifadesi, yaptırım gerekçeleri arasında gösterildi. RTÜK, iki programdaki anlatımın bakanlar ve hükümet yetkilileri hakkında izleyici kanaatinin doğru ve sağlıklı oluşmasına engel olduğu sonucuna ulaştı.
Koza TV’deki ifadeler ceza gerekçesinde yer aldı
Koza TV’de 8 Ekim’de yayımlanan “Gün İzi” ve “Günün Sonunda” programları da RTÜK gündemine geldi. Fon soruşturmasının ele alındığı yayınlarda, iktidar mensuplarının tamamını suçla ilişkilendirdiği değerlendirilen ifadeler kullanıldığı belirtildi.
Üst Kurul kararında, bazı yorumların ağır suç isnatlarını kesinlik taşıyan bir dille sunduğu vurgulandı. Kararda ayrıca programlarda iddiaların kaynağının sorgulanmadığı değerlendirmesine yer verildi.
RTÜK, Koza TV’deki yayınların da tarafsızlık, gerçeklik ve doğruluk ilkelerine aykırı olduğu kanaatine vardı. Böylece Koza TV’ye de yüzde 3 oranında idari para cezası verildi.
Kararlar hangi yayın ilkelerine dayandırıldı?
6112 sayılı Kanun’un 8. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi, medya hizmet sağlayıcılarının tarafsızlık, gerçeklik ve doğruluk ilkelerine uymasını öngörüyor. Düzenleme ayrıca, soruşturulması basın meslek ilkeleri çerçevesinde mümkün olan haberlerin gerekli araştırma yapılmadan veya doğruluğundan emin olunmadan yayımlanamayacağını hükme bağlıyor.
RTÜK, iki kanalın yayınları bakımından söz konusu yükümlülüklerin ihlal edildiği sonucuna vardı. Karar metinlerinde, izleyicilerin serbestçe kanaat oluşturmasına engel olmama ilkesi de yaptırımın dayanakları arasında sıralandı.
İdari para cezaları, yayınların durdurulması veya programlara yönelik başka bir yaptırım içermiyor. Kaynaklardaki bilgilere göre Üst Kurul, yalnızca yüzde 3 oranında idari para cezası uygulanmasına karar verdi.
Tuncay Keser kararlara neden karşı oy verdi?
RTÜK Üyesi Tuncay Keser, iki yaptırım kararına karşı oy kullandığını açıkladı. Keser, Anayasa Mahkemesinin 2020 tarihli bir kararını hatırlatarak, yeterli olgusal temeli bulunan duyumların kamuoyunu ilgilendiren olaylarda haberleştirilmesinin cezalandırılmaması gerektiğini savundu.
Keser’e göre gazetecilerin ülke gündemindeki fon soruşturmasına dair sorular yöneltmesi ve iddiaları gündeme taşıması, halkın haber alma hakkı ile basın özgürlüğü kapsamında ele alınmalı. Keser, yaptırımların gazeteciliğin sınırlarını daraltabileceği görüşünü bildirdi.
RTÜK çoğunluğunun kararı ile karşı oy gerekçesi, yayın özgürlüğü ile doğrulanmış bilgi yayımlama yükümlülüğü arasındaki değerlendirme farkını ortaya koydu. Kanalların kararlara ilişkin başvuru yapıp yapmayacağına dair açıklama paylaşılmadı.
Sıkça Sorulanlar
RTÜK, Sözcü TV ve Koza TV’ye neden ceza verdi?
RTÜK, fon soruşturmasına ilişkin yayınlarda bazı iddiaların yeterli araştırma yapılmadan aktarıldığı ve tarafsızlık, gerçeklik, doğruluk ilkelerinin ihlal edildiği gerekçesiyle iki kanala ceza verdi.
Sözcü TV ve Koza TV’ye verilen cezanın oranı nedir?
RTÜK, Sözcü TV ve Koza TV’ye ayrı ayrı yüzde 3 oranında idari para cezası uygulanmasına karar verdi. Kaynaklarda cezaların Türk lirası karşılığı açıklanmadı.
RTÜK kararları hangi kanun hükmüne dayandırıldı?
Yaptırımlar, 6112 sayılı Kanun’un 8. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendine dayandırıldı. Hüküm, yayın kuruluşlarına tarafsızlık, gerçeklik ve doğruluk ilkelerine uyma yükümlülüğü getiriyor.
RTÜK Üyesi Tuncay Keser neden karşı oy kullandı?
Tuncay Keser, fon soruşturmasına ilişkin iddiaların gazeteciler tarafından gündeme taşınmasının halkın haber alma hakkı ve basın özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini savundu. Keser, yaptırımların basın özgürlüğünü zedeleyebileceği görüşünü bildirdi.