Havacılık tutkunları, pilotluk yapmak isteyenler, eğitim süreci uzun olduğu için hayallerinden vazgeçiyorlar. Kimileri pilotluk için zaman bulamıyor kimileri ise yaş kriterlerinden dolayı “Bu saatten sonra benden olmaz!” düşüncesine kapılıp hayallerini askıya alıyor. Özellikle havacılığın gelişmemiş olduğu ülkelerde bu durum daha sık ortaya çıkıyor. Ancak tek kişilik elektrikli dikey iniş-kalkış (eVTOL) yapabilen uçaklar yakın zamanda hayatımıza girdi. Özellikle ABD’de pilot lisansı olmadan kullanılabilen tek kişilik uçaklar dünyanın dört bir yanından yüzlerce sipariş aldı ve ABD’de satılanlar Federal Havacılık Dairesi’nden (FAA) ultra hafif kategorisi (Part 103) altında sınıflandırıldığı için bazı hayallerin gerçek olması artık mucize değil.
Hafif hava araçları yani Ultralight’lar pilot lisansı gerektirmese de FAA’in bu konuyla ilgili bazı düzenlemeleri bulunuyor. FAA yapmış olduğu düzenlemelerde pilotların yoğun yaşam alanlarının bulunduğu bölgelerde uçmasına izin vermiyor. Öte yandan bu hava araçlarına gün ışığında uçmaları gerektiğiyle ilgili kurallarda bulunuyor. FAA’in bu konuda kurallarında, motorlu hava aracının ağırlığı 254 lbs’den yani 115 kilogramdan az olmalı ve maksimum hızının 63,3 mph’den yani ortalama 101 km fazla olmaması şartı bulunuyor.
Geçtiğimiz ay Las Vegas’ta dünyanın en büyük tüketici elektroniği fuarı CES 2026 düzenlendi. CES 2026, 4 gün boyunca küresel şirketlerin yanı sıra yenilikçi girişimlerin son teknolojileri de sahne aldı. CES 2026’da tanıtılan pilot lisansı gerektirmeyen elektrikli dikey kalkış ve iniş yapabilen hava araçlarından Rictor CY X4 Flight Pod tanıtıldı. Kısaca X4 olarak bilinen hava için özel olarak tasarlanmış yeni bir elektrikli uçak kategorisi sunuyor. 40 bin doların altındaki fiyatı, FAA Part 103 ultra hafif uçak yönetmeliklerine uygunluğu ve pilot lisansı gerektirmemesiyle bir hayli dikkat çekiyor.
Peki X4 gibi pilot lisansı gerektirmeyen hafif hava araçlarını merak ediyor musunuz?
Bu hava araçlarını pilot lisansı almadan kullanmanız mümkün…
1-Jetson One
Jetson One tek kişilik hava aracı 86 kg ağırlığa sahip. 20 dakika havada kalabiliyor ve 102 km hıza çıkabiliyor. 5 Kasım 2023’te ilk test uçuşunu gerçekleştirdi. Şirket geliştirdikleri hava aracını Formula 1’in hava aracı olarak adlandırıyor. Elektrikli hava aracı hem hafif hem de güçlü motorlara sahip. Pilot içinde olmadan 5 dakika havada kalan hava aracı çok güvenli ve pilot için basit bir bilgisayar sistemli kullanışa sahip. Hava aracı 130 bin dolar civarında sipariş alıyor.
Teknik Özellikler:
Maksimum ağırlık: 86 kg
Boş ağırlık: 40 kg
Uçuş süresi: 20 dakika
En yüksek hız: 102 km/s
Batarya gücü: 88 kw
2-MC One
MC One tahmini 10 dakikalık eğitimle uçurulabiliyor. Elektrikli hava aracı 160 kg ağırlığında ve 90 kg kadar pilot taşıyabiliyor. Bataryaları sayesinde havada 15 dakika kalabiliyor. Hava koşullarına göre kendini dengeleme özelliğine sahip hava aracı saatte 80 km/saat hıza ulaşabiliyor. Hava aracı 150 bin dolar seviyelerinde sipariş alıyor.
Teknik Özellikler:
Maksimum ağırlık: 160 kg
Maksimum menzil: 177 km/s
Uçuş süresi: Maksimum 15 dakika
Şarj süresi: 20 dakika
Maksimum hız: 250 km/s
3-Zapata AirScooter
Fransız merkezli Zapata Airracer’ı 2022’de tanıttıktan sonra ABD’ye açılma sürecinde AirScooter’ı geliştirdi. Hem yanmalı hem hem elektirkli hibrit sisteme ait hava aracı 12 pervaneli olarak tasarlanmış. 20 dakika havada kalması beklenen hava aracı daha sonra geliştirilerek 2 saat kadar havada kalma süresine ulaşmış. Hava aracının fiyatı ise şu an belli değil.
Teknik Özellikler:
Uçuş süresi: 2 saat
En yüksek hız: 100 km/s
Maksimum ağırlık: 115 kg
Maksimum yük kapasitesi: 120 kg
Seyir hızı: 80 km/s
4-RYSE Recon
RYSE Recon, 2023’ün en iyi buluşlar listesine yani TIME’s Best Inventions of 2023’e girmeyi başaran elektrikli ultra hafif hava aracı olarak ön plana çıkıyor. Listedeki diğer aynı kategorideki gek pilotlu hava araçlarından en önemli farkı ikiye katlanabilir oluşu ve suya iniş yapabilme özelliği olması. 40 kw batarya gücüne sahip RYSE Recon 101 km/s hıza ulaşabiliyor. Sıfır karbon emisyonuna sahip hava aracı çevre için oldukça duyalı. Bu durumda pilot lisansı gerektirmeden uçuş yapılabilmesine olanak sağlıyor. Satış fiyatı ise 150 bin dolar olarak belirlenmiş.
Teknik Özellikler:
Uçuş süresi: 20 dakika
Maksimum yük kapasitesi: 113 kg
Maksimum hız: 101 km/s
Maksimum ağırlık: 129,7 kg
Batarya gücü: 40 kw
5-Pivotal Helix
2018’de tek kişilik Blackfly ile test uçuşlarına başlayan Opener, adını Pivotal olarak değiştirdi ve ilk üretim uçağı Blackfly 2018’den bu yana 6 bin 500 mürettebatsız 500’de pilotlu test uçuşu icra etmiş. Blackfly’ın yapmış olduğu bu kadar fazla pilotlu test sayesinde Pivotal Helix rakiplerinin bir adım önüne geçiyor. Hava aracının ku kadar test yapması hata riskini azaltırken regülatörler için de daha kolay sertifikasyon süreci geçirmesine neden oluyor. Dikey iniş kalkış yapabilen hava aracının 8kw olan bir batarya deposu bulunuyor. Hava aracında bulunan 2 adet şarj cihazı uçağı 75 dakika içinde yüzde 20’den yüzde 100 performansa geri getirmesini sağlıyor. Helix’in fiyatı ise 190 bin dolar civarında.
Teknik Özellikler:
Boş ağırlık: 157 kg
Batarya gücü: 8kw
Menzil: 32 km
Tırmanma mesafesi: 500 m