ABD Başkanı Donald Trump’ın Nidal Malik Hasan hakkında kurşuna dizilerek idam onayı vermesi, ABD askeri yargı sisteminde uzun aradan sonra uygulanabilecek bir infazın önünü açtı. Savunma Bakanı Pete Hegseth, halkın infazı izleyebilmesini sağlayacaklarını söyledi. İnfazın nerede, hangi tarihte ve hangi katılım modeliyle yapılacağı ise henüz resmen belirlenmedi.
Trump’ın onayı infaz sürecini başlattı
Pentagon, Trump’ın eski ordu psikiyatristi ve binbaşı Nidal Malik Hasan’ın idamına onay verdiğini 5 Ekim’de duyurdu. Açıklamaya göre Savunma Bakanı Pete Hegseth, Hasan’ın ABD Ordusu infaz mangası tarafından kurşuna dizilmesini önerdi; Trump da öneriyi kabul etti.
Askeri jüri, Hasan’ı 2013’te 13 tasarlayarak öldürme ve 32 tasarlayarak öldürmeye teşebbüs suçundan ölüm cezasına çarptırmıştı. Başkan onayı, askeri ölüm cezasının uygulanması için gerekli aşamalardan biriydi.
Pentagon Sözcüsü Sean Parnell, infazın zamanını ve yerini ABD Kara Kuvvetleri Sekreterinin belirleyeceğini bildirdi. Hasan’ın hukuki başvuru hakları bulunduğu için başkan onayı, infazın hemen gerçekleşeceği anlamına gelmiyor.
Halka açık izleme usulü henüz netleşmedi
Pete Hegseth, verdiği röportajda Nidal Hasan’ın kurşuna dizilmesini insanların izleyebileceğini söyledi. Hegseth, kamuoyuna açık bir model planlandığını ve amaçlarının ağır suçların sonuçlarını göstermek olduğunu belirtti.
Açıklama, izleme yöntemine ilişkin temel soruları yanıtsız bıraktı. İnternet yayını, televizyon yayını, sınırlı sayıda davetli veya fiziki seyir alanı gibi seçeneklerden hangisinin uygulanacağı duyurulmadı. Ordu tesislerinde güvenlik, mağdur yakınlarının erişimi ve basının katılımı da açıklanacak kurallara bağlı olacak.
Bazı haberlerde Hasan’ın 3 Aralık’ta idam edilmesinin beklendiği bilgisi yer aldı. Ancak resmi açıklamada infaz tarihi ile infaz yeri için kesin bir duyuru yapılmadı. Kesin tarih, ABD Kara Kuvvetlerinin kararından sonra netleşecek.
Fort Hood saldırısı ve mahkeme kararı
Nidal Malik Hasan, 5 Kasım 2009’da Teksas’taki Fort Hood Üssü’nde ateş açtı. Saldırıda 13 kişi öldü, 32 kişi yaralandı. Hayatını kaybedenlerin 12’si aktif görevdeki asker, biri emekli askerdi.
Olay sırasında polis tarafından vurulan Hasan kısmen felç kaldı ve tekerlekli sandalye kullanmaya başladı. Mahkeme kayıtlarında Hasan’ın saldırıyı, ABD’nin Irak ve Afganistan’daki askeri faaliyetlerine karşı misilleme olarak savunduğu bilgisi yer aldı. Hasan’ın Afganistan’daki görevine başlamasına kısa süre kala saldırıyı düzenlediği bildirildi.
Hasan, askeri yargılama sırasında savunmasını kendisi üstlendi. Mahkeme tarafından görevlendirilen avukatlar, Hasan’ın idam edilmek istediğine dair kaygılarını mahkemeye sundu. Askeri jüri, delillerin değerlendirilmesinin ardından ölüm cezasına hükmetti.
İnfaz ABD ordusunda emsal oluşturabilir
Nidal Hasan’ın cezası uygulanırsa ABD ordusunda 1961’den beri gerçekleşen ilk idam olacak. ABD ordusundaki son idam, Er John Bennett’in 1961’de asılmasıyla uygulanmıştı.
Kurşuna dizme yöntemi bakımından daha uzun bir ara bulunuyor. ABD ordusunda infaz mangasıyla yapılan son idam, İkinci Dünya Savaşı sırasında firar suçundan mahkûm edilen Er Eddie Slovik’in 1945’teki infazıydı.
Halka açık infaz tartışması ise ayrı bir tarihsel boyut taşıyor. ABD’de kamuoyuna açık son idam 1936’da Kentucky eyaletinde gerçekleştirildi. Hegseth’in açıklaması hayata geçerse, yaklaşık 90 yıl sonra ilk kez bir idamın halk tarafından izlenmesine izin verilmesi gündeme gelecek.
Ölüm cezasına karşı kampanya yürüten gruplar Trump’ın onayına tepki gösterdi. Tartışmanın merkezinde ölüm cezasının uygulanması, askeri yargının rolü ve infazın kamuoyuna açılmasının hukuki ve etik sonuçları bulunuyor. Nidal Hasan dosyasında verilecek uygulama kararları, infazın yönteminden izleyici düzenine kadar ABD’deki idam cezası tartışmasını belirleyecek.
Sıkça Sorulanlar
Nidal Malik Hasan neden ölüm cezasına çarptırıldı?
Nidal Malik Hasan, 5 Kasım 2009'da Teksas'taki Fort Hood Üssü'nde 13 kişiyi öldürmek ve 32 kişiyi yaralamak suçlarından 2013'te askeri jüri tarafından ölüm cezasına çarptırıldı.
Nidal Hasan'ın infazı ne zaman yapılacak?
Nidal Hasan'ın infaz tarihi resmen açıklanmadı. Bazı haberlerde 3 Aralık tarihi beklenti olarak yer alsa da Pentagon, tarih ve yer kararını ABD Kara Kuvvetleri Sekreterinin vereceğini bildirdi.
Nidal Hasan'ın infazı halka açık mı olacak?
Savunma Bakanı Pete Hegseth, halkın Nidal Hasan'ın kurşuna dizilmesini izleyebilmesini sağlayacaklarını söyledi. İnternet yayını, televizyon yayını veya sınırlı fiziki katılım gibi uygulama ayrıntıları açıklanmadı.
Nidal Hasan'ın infazı ABD ordusu için neden önemli?
Nidal Hasan'ın cezası uygulanırsa ABD ordusunda 1961'den beri ilk idam gerçekleşecek. Kurşuna dizme yöntemiyle yapılacak infaz ise ABD ordusunda 1945'ten sonraki ilk örnek olacak.