İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Parazitoloji Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Adnan Yüksel Gürüz hakkında sosyal medya paylaşımı nedeniyle resen soruşturma başlattı. Soruşturma, Türk Ceza Kanunu’nun 216/2. maddesinde yer alan halkı kin ve düşmanlığa tahrik veya aşağılama suçu kapsamında yürütülüyor.
Başsavcılık, paylaşımın söz konusu suç kapsamında değerlendirilebilecek nitelikte olduğunu bildirdi. Adli makamların soruşturma açması, suçun kesinleştiği anlamına gelmiyor; paylaşımın hukuki niteliği ve sorumluluğa ilişkin değerlendirme soruşturma sonunda yapılacak.
Savcılık paylaşım nedeniyle resen soruşturma açtı
Başsavcılığın açıklamasına göre İzmir Emniyet Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekipleri, sanal devriye çalışmaları sırasında X platformundaki paylaşımı tespit etti. Tespitin ardından savcılık, herhangi bir şikâyet başvurusu beklemeden resen inceleme başlattı.
Savcılık, paylaşımın Türk Ceza Kanunu’nun 216/2. maddesi çerçevesinde ele alındığını açıkladı. Madde, halkın bir kesimini sosyal sınıf, ırk, din, mezhep, cinsiyet veya bölge farklılığına dayanarak alenen aşağılamayı, fiilin kamu barışını bozmaya elverişli olması şartıyla suç sayıyor.
Başsavcılık soruşturma işlemlerinin sürdüğünü bildirdi. Gürüz’ün ifade verip vermeyeceği ve soruşturmanın hangi aşamalardan geçeceği, savcılığın yapacağı işlemlerle netleşecek.
Paylaşım Çeşme Projesi tartışmasında yapıldı
Tepkilere neden olan paylaşım, Ceyda Bölünmez Çankırı’nın Çeşme Projesi’ne ilişkin açıklamalarının yer aldığı sosyal medya iletisine yanıt olarak yazıldı. Gürüz, paylaşımında milletvekili, Mardinli kadınlar ve midye satıcıları hakkında aşağılayıcı bulunduğu belirtilen ifadeler kullandı.
Sosyal medyada geniş yankı bulan ifadeler, kimlik, memleket ve meslek üzerinden ayrımcılık yapıldığı gerekçesiyle eleştirildi. Ceyda Bölünmez Çankırı, Mardinlilerin kimliği üzerinden yapılan değerlendirmelere ve midye satıcılarının emeğinin küçümsenmesine tepki gösterdi.
AK Parti Genel Sekreteri Eyyüp Kadir İnan ile AK Parti İzmir İl Başkanı Bilal Saygılı da hukuki sürecin takipçisi olacaklarını açıkladı. Açıklamalarda, insanların doğdukları yer ve geçimlerini sağladıkları meslekler üzerinden hedef alınmaması gerektiği vurgulandı.
Gürüz paylaşımını kaldırarak özür diledi
Prof. Dr. Adnan Yüksel Gürüz, tepkilerin ardından ilk paylaşımını kaldırdı. Gürüz, yeni mesajında Çeşme’yi yapılaşmadan koruma düşüncesiyle maksadını aşan bir paylaşım yaptığını söyledi.
Gürüz, İzmirlilerden ve Mardinlilerden özür diledi; tepkilerin haklı olduğunu belirtti. Özür açıklaması, başlatılan adli soruşturmayı kendiliğinden sona erdirmiyor. Savcılık, paylaşımın içeriğini ve olayın tüm koşullarını ayrıca değerlendirecek.
Ömer Çelik de Gürüz’ün özür mesajını gündeme taşıdı. Çelik, özrü kabul edip etmemenin Mardinli kadınların takdirinde olduğunu söyledi ve nefret söylemiyle hukuk zemininde mücadele iradesinin bulunduğunu açıkladı.
AK Parti yöneticileri ve Bakan Göktaş tepki verdi
Ömer Çelik, insanların kökeni, memleketi, mesleği ve kimliği üzerinden hedef alınmasını nefret söylemi olarak nitelendirdi. Çelik, akademik unvan taşıyan kişilerin ayrımcı dil kullanmasının daha ağır bir sorumluluk doğurduğunu savundu.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş da Ceyda Bölünmez Çankırı ve Mardinli kadınlara yönelik ifadeleri kınadı. Göktaş, kadınları ve kimlikleri üzerinden kişileri hedef alan söylemlerin birlikte yaşama kültürüne zarar verdiğini belirtti.
Tepkilerde öne çıkan ortak unsur, kadınlara, bölgesel kimliklere ve emekle geçinen meslek gruplarına yönelik aşağılayıcı dilin kabul edilemeyeceği yönündeki değerlendirme oldu. Kamuoyundaki tartışma, paylaşımın kaldırılması ve özür mesajına rağmen adli boyutuyla devam ediyor.
Soruşturmanın hukuki sonucunu savcılık belirleyecek
Soruşturma kapsamında dijital paylaşımın içeriği, yayılma biçimi ve kamu barışına etkisi incelenecek. Savcılık, toplanacak deliller ve alınacak ifadeler sonrasında kovuşturmaya yer olmadığına karar verebilir veya iddianame düzenlenmesi için işlem yapabilir.
Ceza soruşturmasında masumiyet karinesi geçerliliğini koruyor. Gürüz hakkındaki suçlama, yargı kararıyla kesinleşmiş değil. İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü incelemenin sonucu, paylaşımın ceza hukuku bakımından suç oluşturup oluşturmadığını belirleyecek.
Sıkça Sorulanlar
Prof. Dr. Adnan Yüksel Gürüz hakkında neden soruşturma açıldı?
İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı, Gürüz'ün Ceyda Bölünmez Çankırı'ya ilişkin sosyal medya paylaşımını Türk Ceza Kanunu'nun 216/2. maddesi kapsamında değerlendirdiği için resen soruşturma başlattı.
Soruşturma hangi suç kapsamında yürütülüyor?
Soruşturma, halkı kin ve düşmanlığa tahrik veya aşağılama suçu kapsamında yürütülüyor. Soruşturma açılması, suçun kesinleştiği anlamına gelmez.
Gürüz paylaşımı sonrası ne yaptı?
Prof. Dr. Adnan Yüksel Gürüz ilk paylaşımını kaldırdı ve Çeşme'yi yapılaşmadan koruma düşüncesiyle maksadını aşan sözler yazdığını belirterek İzmirlilerden ve Mardinlilerden özür diledi.
Soruşturmada sonraki aşama ne olabilir?
Savcılık, paylaşımın içeriğini, dijital delilleri ve gerekli ifadeleri inceleyecek. İnceleme sonunda kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilebilir veya iddianame hazırlanması için işlem yapılabilir.