İsviçre buzulları 2026’da hacminin yüzde 5,5’ini kaybetti

İsviçre buzullarında 2026 erimesinin bilançosu açıklandı

İsviçre’deki buzullar, 2026 erime sezonunda buz hacimlerinin yüzde 5,5’ini kaybetti. 1 Ekim’de yayımlanan yıllık izleme verileri, kaybın ölçümlerin başladığı dönem içindeki en yüksek ikinci yıllık gerileme olduğunu gösterdi. Ülkedeki buzulların toplam hacmi son beş yılda yaklaşık beşte bir oranında azaldı.

Araştırmacılar, 2026’daki kaybın 2022’deki rekor düzeye ulaşmadığını bildirdi. Buna karşılık, yüksek sıcaklıkların uzun sürmesi ve kar örtüsünün erken kaybolması, birçok büyük buzulda yerel rekorların görülmesine neden oldu. Küçük buzulların bir bölümü ise tamamen ve kalıcı olarak ortadan kalktı.

İzleme ağı, hesaplamaları eylül ayında 23 referans buzulda yaptığı ölçümlere dayandırdı. Ardından sonuçlar, İsviçre’de bulunan yaklaşık 1.300 buzul oluşumu için genelleştirildi. Ölçüm sonuçları, Alpler’deki buz örtüsünün hızla küçüldüğünü ortaya koydu.

Kışın az karı ve sıcak dalgaları erimeyi hızlandırdı

2025-2026 kışı, kar ölçümlerinin tutulmaya başlamasından beri İsviçre’nin en az karlı 10 kışından biri oldu. Kış karı, buzul yüzeyindeki eski buzu güneş ışınlarından koruyor ve yüksek kesimlerde yeni buz oluşumuna katkı sağlıyor. Kar tabakasının zayıf kalması, yaz başında buz yüzeylerinin daha erken açığa çıkmasına neden oldu.

Mayıs ile eylül arasındaki sıcak ve kurak dönem erimeyi daha da artırdı. Yaz sıcak hava dalgaları boyunca donma seviyesi 76 gün süreyle 4 bin metrenin üzerine çıktı. Sürenin, İsviçre ortalamasının iki katından fazla olduğu ve ülke ölçümlerinde rekor oluşturduğu bildirildi.

Eylül ayına gelindiğinde 3.500 metre rakımda dahi koruyucu kar örtüsü kalmadı. Karla kaplı beyaz yüzeylerin güneş ışığını yansıtma özelliği kaybolunca koyu buz ve kaya yüzeyleri daha fazla ısı emdi. Araştırmacılar, insan kaynaklı sera gazı emisyonlarının neden olduğu ısınmanın buzul kayıplarının temel etkeni olduğunu belirtti.

Aletsch ve Rhône buzullarında rekor kayıp ölçüldü

Alpler’in en büyük buzulu Aletsch, 2026’da kendi ölçüm tarihindeki en yüksek erimeyi yaşadı. Rhône ve Clariden buzullarında da en yüksek yıllık kayıplar kayda geçti. Tsanfleuron Buzulu’nun ortalama kalınlığı dört metreden fazla azaldı.

Genel olarak buzulların ortalama kalınlığı 2,5 ila 4 metre arasında düştü. Daha açıkta bulunan buzul dillerinde kalınlık kaybı bazı noktalarda 10 metreye ulaştı. Erime nedeniyle ölçüm direklerinin yerleri, özellikle yüksek rakımlı buzullarda yeniden belirlenmek zorunda kaldı.

Bella Tola ve Griessfirn gibi bazı küçük buzulların tamamen kaybolduğu bildirildi. Buzul alanı küçüldükçe kalan buz kütlesinin sıcak hava dönemlerine karşı daha kırılgan hâle geldiği belirtiliyor. 2022’de Sahra’dan taşınan tozların buz yüzeyini koyulaştırması erimeyi ayrıca hızlandırmıştı; 2026’da daha sınırlı toz taşınımı yaşanması, toplam kaybın 2022 rekorunu aşmamasında etkili oldu.

Su kaynakları ve hidroelektrik için uzun vadeli risk

İsviçre buzulları yalnızca temmuz-eylül döneminde yaklaşık 2,2 trilyon litre su eşdeğeri kaybetti. Miktar, İsviçre hanelerinin yıllık içme suyu tüketiminin dört katından fazla. Erime suları kısa vadede yaz kuraklığındaki su açığını hafifletebiliyor.

Ancak buzullar küçüldüğü için erime suyunun sağladığı geçici katkı da zamanla azalıyor. İsviçre, elektrik üretiminin yarıdan fazlasını hidroelektrikten karşılıyor; ülkenin buzulları ayrıca Ren, Rhône, Tuna ve Po havzalarına su sağlayan yüksek dağ sisteminin parçası.

Uzmanlar, yüksek sıcaklıklar ve zayıf kar örtüsünün sürmesi hâlinde Alp buzullarının uzun vadeli varlığının tehlikeye gireceğini vurguluyor. Son beş yıldaki yaklaşık yüzde 20’lik hacim kaybı, önceki izlenen beş yıllık dönemlerin ikisinden daha yüksek bir erime hızına işaret ediyor. Su yönetimi, enerji planlaması ve dağ ekosistemleri için hesaplamaların hızla değişen buzul hacimlerine göre güncellenmesi gerekiyor.