İsrail Cumhurbaşkanı Herzog Eski Asker Elor Azaria’nın Adli Sicilini Sildi

Cumhurbaşkanı Herzog’un Af Kararı ve Gerekçeleri

İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, 19 Eylül 2026 akşamı yaptığı resmi duyuruyla, 2016 yılında El Halil’de yaralı bir Filistinliyi öldürmekten mahkum olan eski asker Elor Azaria’nın adli sicil kaydının silinmesine karar verdiğini bildirdi. Cumhurbaşkanlığı Ofisi tarafından yayımlanan kararda, Azaria’nın cezasını çekmiş olması, olayın üzerinden geçen 10 yıllık süre ve başvurusunda belirttiği pişmanlık karara gerekçe gösterildi. Yahudilerin kutsal Kefaret Günü (Yom Kippur) öncesinde alınan kararın uzlaşı ve toplumsal iyileşme amacıyla şekillendiği vurgulandı.

Cumhurbaşkanı Herzog, bu kararın askeri mahkemenin 2017 yılında verdiği mahkumiyeti ortadan kaldırmadığını ve olayın hukuki boyutunu yeniden inceleme anlamına gelmediğini söyledi. Askeri yargı sisteminin ve ordunun temel prensiplerinin korunmasının önemine işaret eden Herzog, cumhurbaşkanlığı affının hukuki bir temyiz süreci değil, insani bir bağışlama yetkisi olduğunu belirtti. Azaria da başvurusunda davanın esasını yeniden tartışmaya açma amacı taşımadığını ve ordunun değerlerine bağlı olduğunu bildirdi.

Savunma Bakanlığı ile Ordu Arasındaki Görüş Ayrılığı

Cumhurbaşkanı Herzog’un sicil silme kararı, İsrail savunma yönetimi ile ordu komuta kademesi arasındaki görüş ayrılıklarını yeniden su yüzüne çıkardı. Savunma Bakanı Israel Katz, kararı memnuniyetle karşıladığını belirterek, yetkili makamlara sunduğu tavsiye raporunun kabul edilmesinden duyduğu memnuniyeti açıkladı. Katz, aradan geçen uzun sürenin ardından eski askerin geleceğini yeniden inşa etmesine imkan tanınması gerektiğini savundu. Katz ayrıca bu kararın "askerlerimiz asla arkada bırakılmaz" mesajı verdiğini bildirdi.

Öte yandan İsrail Genelkurmay Başkanı Korgeneral Eyal Zamir ve ordu komuta kademesi, Azaria’nın adli sicilinin silinmesine açıkça karşı çıktı. Zamir, ordunun Temmuz ayında cumhurbaşkanlığına sunduğu hukuki görüşte, Azaria’nın eylemlerinin sorumluluğunu tam olarak üstlenmediğini ve yeterli pişmanlık sergilemediğini belirtti. Ordu yönetimi, hukuki durumda değişiklik yapılmasını gerektirecek olağanüstü yeni şartların bulunmadığını savundu. Ancak Cumhurbaşkanı Herzog, askeri kanadın itirazlarına rağmen Savunma Bakanı Katz’ın önerisi yönünde hareket etti.

2016 Yılında El Halil’de Yaşanan Olayın Geçmişi

Olay, 24 Mart 2016 tarihinde işgal altındaki Batı Şeria’nın El Halil kentinde yaşandı. Bir İsrail askerini bıçaklayarak yaralayan Filistinli Abdel Fattah al-Sharif, açılan ateş sonucu vurularak yerde etkisiz hale getirildi. Yaklaşık 11 dakika boyunca yerde yaralı ve silahsız halde yatan al-Sharif, Kfir Tugayı bünyesinde sıhhiye eri olarak görev yapan 20 yaşındaki Elor Azaria tarafından başından vurularak öldürüldü. Olay anına ilişkin cep telefonu görüntüsü kamuoyunda büyük yankı uyandırdı.

Olayın ardından başlatılan hukuki süreçte savcılar Azaria için 3 ila 5 yıl arasında hapis cezası talep etti. 2017 yılında tamamlanan yargılamada askeri mahkeme Azaria’yı kasten adam öldürmekten suçlu bularak 18 ay hapis cezasına çarptırdı. Dönemin Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot cezayı 14 aya indirdi. Azaria, cezasının dokuz ayını tamamlamasının ardından Mayıs 2018’de cezaevinden tahliye edildi. Tahliyesinin ardından verdiği ilk röportajda benzer bir durumda yine aynı şekilde hareket edeceğini savunan Azaria, daha önce eski Cumhurbaşkanı Reuven Rivlin’e yaptığı af başvurusunda ise eylemini "operasyonel bir hata" olarak nitelemişti.

Karara Yönelik Siyasi ve Toplumsal Tepkiler

Azaria’nın adli sicilinin silinmesi kararı, İsrail içinde ve uluslararası alanda farklı tepkilerle karşılandı. İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir karardan duyduğu memnuniyeti açıklarken, Cumhurbaşkanı Herzog’a yolsuzluk davası devam eden Başbakan Binyamin Netanyahu için de benzer bir af kararı alma çağrısında bulundu. Netanyahu da 2016’daki yargılama sürecinde af çağrısında bulunmuştu. Dönemin Savunma Bakanı Moshe Ya’alon ise olay sonrası yaşanan siyasi baskılar nedeniyle görevinden istifa etmek zorunda kalmıştı.

Filistin Dışişleri Bakanlığı olayı ve kararı yargısız infaz olarak tanımlarken, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği verilen ilk cezanın aşırı hafif olduğunu ve cezasızlık kültürünü pekiştirdiğini bildirdi. Ayrıca 2024 yılında Amerika Birleşik Devletleri yönetimi, yargısız infaz gerekçesiyle Azaria ve ailesine vize yasağı getirerek ülkeye girişlerini engellemişti. Günümüzde iki çocuk babası olan Azaria ise başvurusunda, adli sicil kaydı sebebiyle iş hayatında karşılaştığı engellerin kaldırılmasını talep etmişti.