İspanya Gençlik ve Çocuk Bakanlığı, TikTok’ta çocukların cinsel istismarıyla bağlantılı içeriklerin yayılmasına ilişkin araştırmanın ardından platformun İspanya’daki faaliyetlerinin geçici olarak askıya alınması için Veri Koruma Ajansı’na başvurdu. Bakanlık ayrıca olası suçların soruşturulması ve çocukların korunmasına yönelik önlemler için savcılıktan harekete geçmesini istedi.
Gençlik ve Çocuk Bakanı Sira Rego, geçici askıya alma kararının doğrudan hükümetin yetkisinde olmadığını söyledi. Rego, hükümetin yetkisi bulunması hâlinde askıya alma kararını bir gün önce uygulayacağını belirtti. Bakan, TikTok yönetimiyle yapılan görüşmelerde platformun durumu inceleme sözü verdiğini, ancak denetim ve doğrulama için somut bir teknik çözüm sunmadığını açıkladı.
Araştırmada bin 183 paylaşım ve 231 hesap belirlendi
İspanya merkezli doğrulama kuruluşu Maldita.es, 11 Eylül ile 15 Ekim arasındaki 35 günlük incelemede açık çocuk istismarı içeriği barındıran bin 183 paylaşımı yayımlayan 231 hesap tespit etti. Araştırmacılar hesapları, yorumları ve canlı yayınları inceledi; algoritmanın tepkisini gözlemlemek için araştırma hesapları da oluşturdu.
Araştırmada, içeriklere alıcı bulmak için TikTok’u kullandığı değerlendirilen 780 hesap saptandı. Yorumlarda çocuklara ait cinsel görüntüleri takas etmek istediği belirtilen 10 binden fazla hesap da belgelendi. Farklı kategoriler birlikte ele alındığında, çocuk istismarıyla bağlantılı olabilecek hesap sayısı yaklaşık 26 bine ulaştı.
Bazı haberlerde bağlantılı hesap sayısı 20 binden fazla olarak verilirken, araştırmanın bütün kategorilerinin toplamı yaklaşık 26 bin hesaba işaret ediyor. Hesapların 7 binden fazlasının İspanyolca içerik paylaştığı bildirildi.
İçerikler en az 48 milyon kez görüntülendi
Araştırmacılar, çocukların cinsel istismarına ilişkin binden fazla videonun toplamda en az 48 milyon kez görüntülendiğini bildirdi. İnceleme ayrıca 17 ülkede çocukların yaptığı 91 canlı yayını kayıt altına aldı. Bazı izleyicilerin, para karşılığında çocuklardan cinsel nitelikte davranışlar talep ettiği belirtildi.
Canlı yayınların en sık görüldüğü ülkeler arasında İspanya, Tayland, Vietnam, Myanmar ve Rusya yer aldı. Araştırma, bazı hesapların istismar içeriklerine ulaşımı kolaylaştıran bir katalog gibi çalıştığı değerlendirmesini de içerdi.
Maldita.es’in TikTok’a bildirdiği, toplam 8,8 milyon kez izlenmiş 50 videodan yalnızca beşinin kaldırıldığı açıklandı. Platform 13 video için ise yalnızca İspanya’daki kullanıcıların erişimini kısıtladı. Bildirimden 72 saat sonra, söz konusu videoları yayımlayan hesapların yüzde 38’inin aktif kalmayı sürdürdüğü bildirildi.
TikTok’tan içerik denetimine ilişkin yanıt beklendi
TikTok, araştırmanın tüm verilerinin paylaşılmasını istedi. Şirket, bulguların tamamına erişememenin içeriklerin tespit edilmesi, kaldırılması ve kolluk kuvvetlerine aktarılacak raporların hazırlanmasını zorlaştırdığını savundu. TikTok, yetkili kurumlarla iş birliğinin sürdüğünü bildirdi.
Araştırmayı yürüten kuruluş ise raporu yayımlamadan önce TikTok ile iletişime geçtiğini, çocukları koruma yöntemleri ve tespit edilen içeriklerle ilgili sorularına yanıt alamadığını duyurdu. TikTok, araştırmanın yayımlanmasının ardından İspanya’daki kullanıcılar için istismar içeriklerine ulaşmayı sağlayan iki arama terimini kısıtladı. Ancak aynı aramaların diğer Avrupa ülkelerinden yapılabildiği bildirildi.
Bakanlık, TikTok’un İspanya temsilcileriyle acil görüşme talep etti. Görüşmede platformun içerik denetim yöntemleri ile çocukları korumak için atacağı adımların ele alınması bekleniyor.
Geçici askıya alma için hukuki karar gerekiyor
TikTok’un İspanya’daki hizmetlerinin durdurulması henüz alınmış bir karar değil. Bakanlığın Veri Koruma Ajansı’ndan talep ettiği geçici askıya alma, istisnai bir tedbir niteliği taşıyor. Tedbirin uygulanabilmesi için yeterli hukuki dayanağın bulunması ve kararın ölçülü olduğunun ortaya konması gerekiyor.
İspanyol yetkililer, platformun çocukları yeterince korumadığı sonucuna varılırsa geçici durdurma seçeneğini değerlendirecek. Savcılığın olası çocuk istismarı vakalarına ilişkin incelemesi ve Veri Koruma Ajansı’nın değerlendirmesi, TikTok hakkında atılacak sonraki adımlarda belirleyici olacak.
İspanya hükümeti daha önce de yapay zekâyla üretilen çocuk istismarı içeriklerinin yayılması gerekçesiyle TikTok, X ve Meta hakkında soruşturma açılmasını istemişti. Son başvuru, sosyal medya platformlarının çocukların korunması ve yasa dışı içeriklerin hızla kaldırılması yükümlülüklerini yeniden tartışmaya açtı.
Sıkça Sorulanlar
İspanya TikTok’un kapatılmasına karar verdi mi?
Hayır. İspanya Gençlik ve Çocuk Bakanlığı, TikTok’un ülkedeki faaliyetlerinin geçici olarak askıya alınmasını Veri Koruma Ajansı’ndan talep etti. Nihai bir durdurma kararı henüz bulunmuyor.
TikTok hakkında başvuru neden yapıldı?
Başvuru, TikTok’ta çocukların cinsel istismarıyla bağlantılı bin 183 paylaşım, 231 hesap ve on binlerce bağlantılı profil tespit edilmesinin ardından yapıldı. Videoların en az 48 milyon kez görüntülendiği bildirildi.
Araştırmada kaç TikTok hesabı tespit edildi?
Araştırmada içerik paylaşan, içeriklere alıcı arayan veya yorumlarda takas talebinde bulunduğu belirtilen kategoriler birlikte değerlendirildiğinde yaklaşık 26 bin hesap tespit edildi. Bazı haberlerde ise bağlantılı hesap sayısı 20 binden fazla olarak yer aldı.
TikTok bildirilen istismar içerikleri için ne yaptı?
Araştırmayı yürüten kuruluşun bildirdiği 50 videodan beşinin kaldırıldığı, 13 videonun ise yalnızca İspanya’daki erişiminin engellendiği açıklandı. TikTok, içeriklerin tespiti için araştırmanın tüm verilerini istediğini ve yetkililerle iş birliği yaptığını bildirdi.