Brighton konferansındaki oylamanın sonucu
İngiltere Yeşil Partisi, Brighton’daki yıllık konferansında siyonizmin ırkçılığın diğer biçimleri gibi değerlendirilmesini öngören önergeyi kabul etti. Önerge, 813 oya karşı 1.022 oyla geçti ve partinin resmî politikaları arasına girdi.
Karar metni, Yeşil Parti’yi anti-siyonist bir parti olarak tanımlıyor. Metin ayrıca tarihî Filistin topraklarının tamamında, başkenti Kudüs olan tek ve demokratik bir Filistin devleti kurulmasını destekliyor. Önergede İsrail ile Filistin’in yan yana varlığını öngören iki devletli çözüme yer verilmedi.
Oylama, parti üyelerinin konferansta tartışılmasını önceliklendirdiği başlıkların belirlenmesinden sonra gündeme geldi. Önergenin ilkbahardaki konferansta ele alınması planlanmış, ancak parti içindeki başka gündemler nedeniyle oylama ertelenmişti.
Kararın parti politikası ve disiplin sınırları
Kabul edilen metin, siyonizmi Yahudi devleti kurulmasını ve korunmasını savunan siyasi hareket olarak ele alıyor; hareketin Yahudi olmayan nüfus üzerinde dışlama veya tahakküm yarattığını savunuyor. Önergeyi destekleyen üyeler, Filistinlilerin kendi kaderini tayin hakkını ve herkes için eşit haklara sahip tek devlet modelini savundu.
Konferans sırasında, Siyonist olarak tanımlanan sinagoglara ya da Yahudi kuruluşlarına üyelik nedeniyle parti üyelerinin baskı, yasaklama veya disiplin işlemiyle karşılaşmamasını açıkça güvenceye almayı amaçlayan değişiklik önerisi de sunuldu. Söz konusu değişiklik, 684’e karşı 1.026 oyla kabul edilmedi.
Bununla birlikte parti sözcüsü, konferans kararının yönetim veya disiplin usullerinde doğrudan bir değişiklik yaratmadığını bildirdi. Önergeyi hazırlayan grup adına konuşan bir eski yerel yönetici de Siyonist görüş açıklayan üyelerin partiden çıkarılmayacağını, kararın disiplin yaptırımı değil siyasi bir tutum olduğunu söyledi.
Parti yönetimi, Yeşil Parti’nin ırkçılığın her türüne karşı olduğunu; Gazze ve Batı Şeria’daki gelişmeler, silah satışları ve işgal politikaları konusundaki eleştirilerini sürdüreceğini açıkladı. Yönetim, Filistinlilerin haklarını savunmak ile Yahudilerin haklarını savunmak arasında çelişki bulunmadığını vurguladı.
Milletvekilleri ile liderlikten ayrışan tutumlar
Oylama, Yeşil Parti yönetimi ve parlamenterleri arasındaki görüş ayrılıklarını görünür hâle getirdi. Partinin beş milletvekilinden Ellie Chowns, Sian Berry, Adrian Ramsay ve Carla Denyer önergeye açıkça karşı çıktı. Chowns, kararın ayrışmayı derinleştirebileceği ve partinin barış ile adalet savunuculuğunu zayıflatabileceği uyarısında bulundu.
Parti lideri Zack Polanski oylamaya katılmadı. Polanski, Londra’daki Holborn ve St Pancras ara seçimi için kampanya çalışması yürüttüğü gerekçesiyle konferanstan ayrılmıştı. Polanski, oylama öncesinde Filistin halkının yerinden edilmesi ve Gazze’deki savaş konusunda ırkçılık değerlendirmesi yapmış, ancak kabul edilen önergeyi açıkça destekleyen veya reddeden bir oy kullanmamıştı.
Oylamanın ardından Polanski ile beş Yeşil Parti milletvekili ortak açıklama yayımladı. Açıklamada evrensel insan haklarının korunacağı, ayrımcılık ve tacize müsamaha gösterilmeyeceği, İsrail hükümetinin politikalarına yönelik eleştirilerin ise süreceği bildirildi.
Yahudi kurumları ve siyasi partilerden tepkiler
İngiltere’deki önde gelen Yahudi kurumları, kararın Yahudi toplumunun güvenliği ve siyasi yaşama eşit katılımı bakımından kaygı yarattığını açıkladı. Bazı Yahudi dini liderler, Yahudi halkının kendi kaderini tayin hakkını savunmanın ırkçılık olarak görülmesine karşı çıktı ve kararı antisemitik olarak nitelendirdi.
Konferansa katılan Yahudi üyeler arasında da görüş birliği oluşmadı. Parti içindeki Yahudi üyelerle yapılan bir araştırma, anti-siyonist ve Siyonist üyelerin önerge konusunda farklı pozisyonlar aldığını gösterdi. Konferans alanında kendisini güvensiz hisseden Yahudi katılımcılar için ayrı bir oda tahsis edildiği de aktarıldı.
İşçi Partisi Başkanı ve Kadınlar ile Eşitlik Bakanı Bridget Phillipson, kararı iki devletli çözümü reddettiği ve İsrail’in var olma hakkını destekleyen Yahudileri ırkçılıkla ilişkilendirdiği gerekçesiyle eleştirdi. Muhafazakâr Parti temsilcileri de İngiliz Yahudilerin herhangi bir siyasi partide kabul görmek için Yahudi öz yönetimi veya İsrail’in varlığına ilişkin inançlarından vazgeçmek zorunda kalmaması gerektiğini söyledi.
İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog ile İsrail Dışişleri Bakanlığı da oylamayı kınadı. İsrail tarafı, siyonizmi Yahudi halkının ulusal özgürleşme ve kendi kaderini tayin hareketi olarak tanımladı.
Kararın İngiltere siyasetindeki yansımaları
Oylama, Gazze savaşı sonrasında İngiltere’deki partilerde belirginleşen İsrail-Filistin tartışmasının yeni bir başlığı oldu. Yeşil Parti’nin yerel seçimler ve ara seçimlerde destek kazanması, konferans kararının ulusal siyasette daha fazla tartışılmasına neden olabilir.
Karar, parti politikasına girmiş olsa da Yeşil Parti milletvekillerinin ve adaylarının her başlıkta aynı tutumu alma zorunluluğu bulunmuyor. Buna rağmen parti içindeki ayrışma, yaklaşan seçim kampanyalarında liderlik ve adaylar üzerindeki baskıyı artırabilir.
Tartışmanın merkezinde iki farklı yaklaşım yer alıyor: Önergeyi destekleyenler siyonizmi Filistinlilere karşı ayrımcılıkla bağlantılı bir ideoloji olarak görüyor. Karara karşı çıkanlar ise siyonizmin Yahudi halkının kendi kaderini tayin hakkını da kapsadığını, bu hakkın ırkçılıkla özdeşleştirilmesinin Yahudi toplumunu hedef alabileceğini savunuyor.
Sıkça Sorulanlar
İngiltere Yeşil Partisi'nin siyonizm kararı neydi?
İngiltere Yeşil Partisi, siyonizmin ırkçılığın diğer biçimleri gibi değerlendirilmesini öngören önergeyi parti politikası olarak kabul etti. Karar metni, partiyi anti-siyonist olarak tanımlıyor.
Yeşil Parti konferansındaki oylama kaç oyla sonuçlandı?
Brighton'daki konferansta yapılan oylamada önerge 1.022 kabul oyuna karşı 813 ret oyuyla geçti.
Zack Polanski siyonizm oylamasına katıldı mı?
Yeşil Parti lideri Zack Polanski oylamaya katılmadı. Polanski, Holborn ve St Pancras ara seçimi için kampanya yürütmek üzere konferanstan ayrılmıştı.
Karar, Siyonist görüşteki Yeşil Parti üyeleri için disiplin yaptırımı getiriyor mu?
Parti sözcüsüne göre konferans kararı yönetim veya disiplin usullerinde doğrudan değişiklik yaratmıyor. Önergeyi savunanlar da Siyonist görüş açıklayan üyelerin partiden çıkarılmayacağını söyledi.
İngiltere Yeşil Partisi'nin kararı neden tartışma yarattı?
Karar, tek devlet modelini savunurken iki devletli çözüme yer vermedi. Yahudi kurumları ve bazı siyasi temsilciler, siyonizmin ırkçılıkla özdeşleştirilmesinin Yahudi toplumunu hedef alabileceği görüşünü paylaştı.