İzmir’in Aliağa ilçesindeki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda 9 Kasım’da 18 işçinin öldüğü, 14 işçinin yaralandığı patlamaya ilişkin soruşturmada gözaltına alınan 11 şüpheliden 9’u tutuklandı. HABAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Rüştü Başaran ile bir şüpheli hakkında konutu terk etmeme şeklinde adli kontrol, başka bir ifadeyle ev hapsi uygulandı. Patlamanın nedeni ile iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin yeterliliği bilirkişi incelemesiyle araştırılıyor.
Patlama çelikhane bölümünde meydana geldi
Patlama, Aliağa’nın Bozköy Mahallesi’ndeki tesisin çelikhane bölümünde meydana geldi. Olayın ardından çıkan yangına sağlık, itfaiye ve güvenlik ekipleri müdahale etti. Arama ve incelemeler sonunda 18 işçinin yaşamını yitirdiği, 14 işçinin yaralandığı açıklandı.
İlk resmi açıklamalarda, kazan değişimi çalışması sırasında tavan vincinin düşmesiyle bazı malzemelerin elektrik ark ocağına çarptığı ve patlamanın ardından yangın çıktığı bildirildi. Şirket de olayın elektrik ark ocaklarından birinde yürütülen planlı bakım çalışması sırasında yaşandığını açıkladı.
Teknik açıklamalar, patlamanın kesin nedenini ve sorumluluk dağılımını tek başına belirlemiyor. Soruşturma makamları, olayın meydana gelişini, bakım faaliyetlerini, ekipman kayıtlarını ve iş güvenliği önlemlerini bilirkişi raporlarıyla değerlendirecek. Tesisin üretim faaliyetleri olayın ardından durduruldu.
Dokuz şüpheli tutuklandı, iki kişiye ev hapsi verildi
Soruşturma kapsamında jandarma tarafından gözaltına alınan 11 şüpheli, işlemlerinin ardından adliyeye sevk edildi. Nöbetçi hâkimlik, şüphelilerden dokuzunun birden fazla kişinin ölümüne sebebiyet verme suçlamasıyla tutuklanmasına karar verdi. Tutuklanan şüpheliler cezaevine gönderildi.
Mehmet Rüştü Başaran ve bir şüpheli ise konutu terk etmeme tedbiriyle serbest bırakıldı. Ev hapsi kararı, soruşturmanın sona erdiği ya da şüphelilerin kusur durumunun kesinleştiği anlamına gelmiyor. Ceza sorumluluğuna ilişkin değerlendirme, savcılık soruşturması, bilirkişi bulguları ve olası dava sürecinde yapılacak.
Gözaltına alınanlar arasında şirket yönetiminden isimlerin yanı sıra fabrika müdürü ve işveren vekili, kalite ve planlama müdürü, idari müdür, Aliağa şube müdürü, çelikhane müdürü, mekanik bakım şefi, çelikhane şefi, periyodik kontrol mühendisi, bölüm mühendisi ve vinç mekanik bakım mühendisi yer aldı.
Dört savcı teknik kayıtları ve ihmalleri inceliyor
Aliağa Cumhuriyet Başsavcılığı, patlamaya ilişkin dosyada dört cumhuriyet savcısı görevlendirdi. İncelemenin odağında patlamanın teknik sebebi, bakım çalışmasının koşulları, vinç ve ocak sistemlerinin denetim kayıtları ile çalışan güvenliğine ilişkin uygulamalar bulunuyor.
Bilirkişi heyetinin hazırlayacağı raporların, patlamaya neden olan zinciri ve olası kusurları ortaya koyması bekleniyor. Soruşturmada, yöneticiler ve teknik sorumluların görev alanları ile yükümlülüklerini yerine getirip getirmedikleri de incelenecek.
Soruşturma bakımından henüz kesinleşmiş bir kusur tespiti veya iddianame bulunmuyor. Adli makamların, deliller ve teknik raporlar doğrultusunda soruşturmanın kapsamını genişletme ya da yeni işlem yapma yetkisi bulunuyor.
İzmir Barosu geçmiş kazaların da araştırılmasını istedi
İzmir Barosu, patlamaya ilişkin suç duyurusunda bulunarak olayın tüm yönleriyle araştırılmasını talep etti. Başvuruda, tesisteki iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin mevzuata uygunluğu, denetim ve bakım çalışmalarının yapılıp yapılmadığı ile yetkililerin olası risklerden haberdar olup olmadığı sorularının incelenmesi istendi.
Baro, soruşturmanın yalnızca 9 Kasım’daki patlamayla sınırlı tutulmamasını; tesiste geçmiş dönemlerde yaşanan iş kazalarına ilişkin kayıtların, iş güvenliği raporlarının ve denetim evrakının da geriye dönük değerlendirilmesini istedi. Suç duyurusunda geçen olası kast ve bilinçli taksir değerlendirmeleri, başvuru sahibinin hukuki talebini oluşturuyor; suçun niteliğine yargı mercileri karar verecek.
İzmir Barosu Başkanı Serhat Sökmen, yaşam hakkı ve güvenli çalışma koşullarıyla ilgili soruşturmayı takip edeceklerini söyledi. Ölen işçilerin yakınları ile yaralanan çalışanların hakları, soruşturma ve muhtemel yargılama aşamalarında dosyanın önemli başlıkları arasında yer alacak.
Soruşturmada sonraki aşama bilirkişi raporları olacak
Soruşturmanın sonraki aşamasında teknik bilirkişi raporları, olay yeri bulguları, bakım planları ve iş güvenliği belgeleri belirleyici olacak. Savcılık, raporlar ile şüpheli ifadelerini birlikte değerlendirerek kamu davası açılıp açılmayacağına karar verecek.
Fabrikanın yeniden üretime ne zaman başlayacağına ilişkin açıklanmış bir takvim bulunmuyor. Üretimin durdurulması, olay yerindeki teknik ve adli incelemelerin sağlıklı yürütülmesi için alınan tedbirler arasında yer alıyor.
Sıkça Sorulanlar
HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'ndaki patlamada kaç kişi öldü?
Aliağa'daki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nın çelikhane bölümünde 9 Kasım'da meydana gelen patlamada 18 işçi hayatını kaybetti, 14 işçi yaralandı.
HABAŞ patlaması soruşturmasında kaç şüpheli tutuklandı?
HABAŞ patlaması soruşturmasında gözaltına alınan 11 şüpheliden 9'u, birden fazla kişinin ölümüne sebebiyet verme suçlamasıyla tutuklandı. İki şüpheli hakkında ev hapsi kararı verildi.
Mehmet Rüştü Başaran hakkında hangi karar verildi?
HABAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Rüştü Başaran hakkında konutu terk etmeme şeklinde adli kontrol tedbiri uygulandı. Karar, ev hapsi olarak da adlandırılıyor.
HABAŞ fabrikasındaki patlamanın nedeni belli mi?
Patlamanın kesin nedeni henüz belirlenmedi. İlk açıklamalarda, kazan değişimi sırasında tavan vincinin düşmesiyle malzemelerin elektrik ark ocağına çarptığı bildirildi; kesin tespit bilirkişi incelemesiyle yapılacak.
İzmir Barosu HABAŞ patlaması için ne talep etti?
İzmir Barosu, iş sağlığı ve güvenliği önlemleri ile bakım ve denetim kayıtlarının incelenmesini istedi. Baro ayrıca tesisteki geçmiş iş kazalarına dair kayıtların da soruşturma kapsamında geriye dönük araştırılmasını talep etti.