Alibaba 10 Trilyon Parametreli Yapay Zekâ Modeli ve Çipini Tanıttı

Trilyonluk Parametre Hedefi ve Yeni Qwen Serisi

Çinli teknoloji devi Alibaba, yapay zekâ alanındaki en iddialı yol haritalarından birini duyurdu. Şirket, 5 trilyon ile 10 trilyon arasında parametreye sahip yeni bir yapay zekâ modeli eğitmeyi planlıyor. Şirketin mevcut amiral gemisi olan Qwen 3.8 Max modeli yaklaşık 2,4 trilyon parametre barındırıyor. Yeni hedeflenen model, mevcut kapasitenin iki ila dört katı büyüklüğe ulaşacak.

Hangzhou’da gerçekleşen Apsara Konferansı’nın açılışında konuşan Yönetim Kurulu Başkanı Joe Tsai, yapay zekânın teknolojik bir kırılmadan değer üretimine geçmesi için uçtan uca altyapıya yatırım yaptıklarını belirtti. Üst Yönetici Eddie Wu ise model mimarisi ve veri optimizasyonu odaklı çalışmaların temel amacının yapay süper zekâ seviyesine ulaşmak olduğunu vurguladı. Qwen serisini yöneten Liu Dayiheng ve ekibi, Qwen 4 eğitiminin sürdüğünü, Qwen 4.5 ve Qwen 5 serilerinin 10 trilyon parametreye kadar çıkacağını duyurdu. Ayrıca mobil cihazlar için geliştirilen Qwen Intelligence platformu da tanıtıldı. Bu platform kapsamında Çin pazarındaki akıllı telefonlara yapay zekâ özellikleri entegre etmek üzere Apple ile iş birliği yürütüldüğü doğrulandı.

Parametreler, bir yapay zekâ modelinin eğitim sırasında öğrendiği değişkenleri temsil ediyor ve sistemin genel kapasitesinin temel bir göstergesi kabul ediliyor. Alibaba’nın geliştirdiği özel M890 süper düğüm yapısı, 2 trilyon parametrenin üzerindeki modeller için çıkarım işlemlerini halihazırda yürütebiliyor. Eddie Wu, bu seviyede işlem yapabilen dünyada yalnızca birkaç şirketin bulunduğunu vurguladı. Qwen ekibinin ayrıca modellerin kendi sınırlamalarını tespit edip veri sentezleyerek kendi kendini geliştirdiği özyinelemeli süreçlerde önemli mesafe katettiği açıklandı.

Çin’in En Güçlü Yapay Zekâ Çipi Zhenwu V900

Alibaba’nın yarı iletken tasarım birimi T-Head tarafından geliştirilen yeni yapay zekâ işlemcisi Zhenwu V900 da etkinlikte tanıtıldı. Şirket yöneticileri, bu çipin Çin’deki en güçlü yapay zekâ işlemcisi olduğunu açıkladı. Zhenwu V900, bir önceki nesil M890 modeline kıyasla üç kat daha yüksek işlem performansı sunuyor.

T-Head Başkan Yardımcısı Gao Hui, Zhenwu V900 çipinin 216 gigabayt yüksek bant genişlikli bellek (HBM) ve saniyede 1,2 terabayt çipler arası bant genişliğine sahip olduğunu bildirdi. Çip mimarisinin 500 bin adede kadar birim içeren devasa kümeleri destekleyebildiği, bu sayede trilyon parametreli modellerin eğitimi için gerekli altyapı omurgasını sağladığı açıklandı. Zhenwu V900’ün seri üretimine ve ticari pazara sunulmasına 2027 yılının ilk çeyreğinde başlanacak.

T-Head yarı iletken birimi, uzun vadeli çip takvimini de netleştirdi. Şirket, 2027 yılında Yitian 720 ve kendi mikromimarisiyle geliştirilen ilk sunucu işlemcisi Yitian 730’u, 2028’in üçüncü çeyreğinde ise yeni nesil Zhenwu J900 yapay zekâ çipini çıkarmayı hedefliyor. Ayrıca artan yatırımcı ilgisi nedeniyle T-Head biriminin ayrı bir şirket olarak borsaya kote edilmesi planlanıyor. Zhenwu serisi işlemcilerin toplam sevkiyat miktarı 560 bin adede ulaşırken, bu çipler otomotiv, finans, enerji ve imalat gibi 20’den fazla sektörde 650’yi aşkın kurumsal müşteri tarafından kullanılıyor.

ABD Kısıtlamaları ve Devasa Altyapı Yatırımları

ABD hükümetinin Çin’e yönelik gelişmiş çip ihracatı kısıtlamaları, Çinli teknoloji firmaları için yerli donanım geliştirmeyi stratejik bir tercihten hayati bir zorunluluğa dönüştürdü. Konferanstaki konuşmasında bu duruma değinen Eddie Wu, şirketin hem yazılım hem donanım tarafını kapsayan bütünleşik yaklaşımının, artan yapay zekâ talebine verilen bir yanıt ve yabancı çip kısıtlamalarına karşı doğrudan bir çözüm olduğunu belirtti. Açıklamaların ardından şirketin Hong Kong borsasındaki hisseleri yaklaşık yüzde 3 değer kazandı.

Bu stratejiyi hayata geçirmek büyük ölçekli finansal kaynak gerektiriyor. Alibaba, yapay zekâ yeteneklerini ve altyapısını büyütmek amacıyla son üç yıllık dönemde 53 milyar dolardan fazla yatırım taahhüdünde bulundu. Şirket ayrıca Ağustos ayında Hong Kong’daki hisse satışından yaklaşık 10,2 milyar dolar fon sağladı. Yapay zekâ rekabeti, ABD ve Çin liderleri arasındaki diplomatik temaslarda da ana gündem maddelerinden birini oluştururken, Batı merkezli teknoloji devlerinin güvenlik uyarılarına rağmen Çinli şirketler bağımsız altyapı adımlarını hızlandırıyor.

Kamusal alanda yaşanan gelişmeler, şirketin geleneksel e-ticaret odaklı yapısından yapay zekâ ve bulut bilişim merkezli bir teknoloji devine dönüşme hedefini gösteriyor. Yerli pazarda rekabet kızışırken, rakip firma Huawei de geçtiğimiz günlerde Ascend 960 çiplerinden güç alan Atlas 960 SuperPoD sistemini duyurarak yerli yapay zekâ altyapı yarışını ivmelendirdi.

Veri Merkezi Kapasitesinde 20 Gigawatt Hedefi

Alibaba Cloud, küresel veri merkezi ağını büyütme hedefleri doğrultusunda 2032 yılına kadar toplam kapasitesini 20 gigawatt seviyesinin üzerine çıkarmayı amaçlıyor. Bu hedef, Meta ve Nvidia gibi küresel teknoloji devlerinin dünya genelindeki gigawatt ölçekli veri merkezi yatırımlarıyla benzer bir küresel rekabet ivmesine işaret ediyor. Eddie Wu, yapay zekâ alanındaki müşteri talebinin olağanüstü güçlü seyrettiğini ve bulut gelirlerindeki büyümeyi ivmelendirdiğini açıkladı.

Ancak küresel veri merkezi tedarik zincirindeki parça yetersizlikleri ve arz kısıtları, genişleme hızını sınırlayan temel faktörler arasında yer alıyor. Sektördeki orta ve uzun vadeli talebin mevcut arz kapasitesinin çok üzerinde olduğunu belirten Wu, yapay zekâ süper düğümlerinin ticari ölçekte hizmete sunulmasına bu çeyrek itibarıyla başlanacağını söyledi.

Mevcut dönemi Sanayi Devrimi ile kıyaslayan Wu, insanlığın düşünce üretiminin gelecekte yüzde 99’dan fazlasının makineler tarafından gerçekleştirileceği bir "Makine Zekâsı" çağının başladığını dile getirdi. Yapay zekâ kodlama araçlarını elektrik çağının ilk buluşu olan ampule benzeten Wu, bu dönemin çığır açıcı asıl ürünlerinin henüz ortaya çıkmadığını vurguladı.