Rubio, Pakistan’ın güvenlik kaygılarına değindi
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Pakistan ile Afganistan arasındaki terör gerilimine ilişkin açıklama yaptı. Rubio, Pakistan’ın Afganistan topraklarından desteklendiğini öne sürdüğü saldırılar ve Afganistan yönetiminin saldırıları engellemek için yeterli çaba göstermediği yönündeki kaygılarından haberdar olduklarını söyledi.
Atlanta’da düzenlenen G20 Dışişleri Bakanları Toplantısı marjındaki basın toplantısında konuşan Rubio, ABD’nin Pakistan’ın terör saldırılarının hedefi olmasını istemediğini belirtti. Rubio, Washington’ın katkı sunabileceği verimli bir alan bulunması hâlinde rol üstlenmeye hazır olduğunu açıkladı.
Açıklama, ABD’nin Pakistan-Afganistan hattındaki güvenlik sorununa ilişkin arabuluculuk ya da kolaylaştırıcılık ihtimalini açık tuttuğunu gösterdi. Rubio, olası rolün kapsamına, taraflarla yürütülecek temaslara veya somut bir girişim takvimine ilişkin ayrıntı vermedi.
ABD, Afganistan yönetimiyle yakınlık olmadığını söyledi
Marco Rubio, ABD’nin Afganistan yönetimiyle yakın ilişkisinin bulunmadığını da belirtti. Buna rağmen ABD yönetiminin Pakistan’ın güvenlik kaygılarını bildiğini ve terör saldırılarına karşı tutum aldığını vurguladı.
Washington’ın açıklaması, doğrudan bir arabuluculuk görevi üstlenildiği anlamına gelmiyor. ABD tarafı, ancak sonuç verebilecek bir rol oluşursa devreye girmek istediğini bildirdi. Açıklamada Afganistan yönetimine yönelik yeni bir talep, yaptırım veya güvenlik desteği duyurulmadı.
Pakistan ile Afganistan arasındaki ilişkiler, sınır güvenliği ve silahlı grupların faaliyetleri nedeniyle uzun süredir gerilim taşıyor. Pakistan yönetimi, Afganistan sınırının iki yakasındaki güvenlik sorunlarının kendi topraklarındaki saldırılarla bağlantılı olduğunu savunuyor.
Saldırılar sınırdaki iki eyalette yoğunlaşıyor
Pakistan’da silahlı saldırılar özellikle Afganistan sınırındaki Hayber Pahtunhva ve Belucistan eyaletlerinde yoğunlaşıyor. Her iki eyalette faaliyet gösteren bazı silahlı gruplar, Peştun ve Beluci toplulukların haklarını savunduklarını öne sürüyor; Pakistan güvenlik güçleri ile sivilleri hedef alan saldırılar düzenliyor.
İslamabad yönetimi, Pakistan Talibanı’nın Afganistan’da konuşlandığını ve Pakistan’daki saldırıları Afganistan topraklarından planladığını iddia ediyor. Afganistan yönetimi ise Pakistan’ın söz konusu iddialarını reddediyor.
Tarafların temel anlaşmazlığı, Pakistan Talibanı mensuplarının Afganistan’daki varlığı ve Afganistan yönetiminin silahlı gruplara karşı aldığı önlemlerin yeterliliği üzerinde toplanıyor. Pakistan’ın güvenlik kaygıları, iki ülke arasındaki diplomatik temaslarda sınır düzenlemeleri ve mülteci meseleleriyle birlikte öne çıkıyor.
Belucistan’da BLA saldırıları ayrı bir başlık oluşturuyor
Belucistan eyaletindeki güvenlik sorununun önemli unsurlarından biri Belucistan Kurtuluş Ordusu’nun faaliyetleri. Örgüt, Belucistan’ın Pakistan’dan ayrılmasını ve bölgenin Beluç halkı tarafından yönetilmesini istiyor.
BLA’nın saldırıları, Pakistan’ın Afganistan hattındaki tehdit algısından farklı bir ayrılıkçı güvenlik başlığı oluşturuyor. Bununla birlikte Hayber Pahtunhva ve Belucistan’daki saldırılar, Pakistan’ın sınır bölgelerindeki güvenlik kapasitesi üzerindeki baskıyı artırıyor.
Marco Rubio’nun açıklaması, ABD’nin Pakistan’ın terörle mücadele kaygılarını resmen kabul ettiğini ortaya koydu. Ancak Afganistan yönetiminin tutumu, Pakistan’ın iddiaları ve ABD’nin üstlenebileceği rolün sınırları nedeniyle gerilimin çözümü için henüz somut bir ortak plan açıklanmadı.
Olası ABD rolünün çerçevesi henüz açıklanmadı
ABD’nin üstlenebileceği rol; taraflar arasında diplomatik temasları kolaylaştırma, güvenlik kaygılarının görüşülmesine destek verme veya bilgi paylaşımını güçlendirme seçeneklerini kapsayabilir. Rubio’nun sözleri, ABD’nin hangi yöntemi seçeceğine ilişkin kesin bir karar bildirmedi.
Pakistan ile Afganistan arasında kalıcı bir ilerleme, silahlı grupların faaliyetlerine ilişkin karşılıklı iddiaların ele alınmasına bağlı görünüyor. Afganistan yönetiminin Pakistan’ın suçlamalarını reddetmesi, güvenlik iş birliği kurulmasını zorlaştıran başlıca unsurlar arasında yer alıyor.
Sıkça Sorulanlar
ABD, Pakistan-Afganistan geriliminde ne önerdi?
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, ABD'nin Pakistan-Afganistan arasındaki terör geriliminde verimli bir rol bulunması hâlinde katkı sunmaya hazır olduğunu açıkladı. Somut bir arabuluculuk planı veya takvim duyurulmadı.
Marco Rubio açıklamayı nerede yaptı?
Marco Rubio açıklamayı, ABD'nin Atlanta kentinde düzenlenen G20 Dışişleri Bakanları Toplantısı marjındaki basın toplantısında yaptı.
Pakistan, Afganistan yönetimini neyle suçluyor?
Pakistan yönetimi, Pakistan Talibanı'nın Afganistan'da konuşlandığını ve Pakistan'daki saldırıları Afganistan topraklarından organize ettiğini savunuyor. Afganistan yönetimi bu iddiaları reddediyor.
Pakistan'da saldırılar hangi bölgelerde yoğunlaşıyor?
Pakistan'daki silahlı saldırılar özellikle Afganistan sınırındaki Hayber Pahtunhva ve Belucistan eyaletlerinde yoğunlaşıyor. Belucistan'da Belucistan Kurtuluş Ordusu'nun saldırıları da güvenlik sorununda öne çıkıyor.