ABD’nin Kanada’dan ithal edilen seçili ürünlere yönelik yasağı, 29 Eylül Salı günü ABD Doğu Saati ile 00.01’de yürürlüğe girdi. Karar; alkollü içecekler, peynir altı suyu ve peynir altı suyu proteini içeren ürünler ile motor hacmi 800 santimetreküpün üzerindeki bazı motosikletleri kapsıyor. Yasak, iki komşu ülke arasındaki ticaret görüşmelerinin durduğu dönemde gerilimi artırdı.
ABD’nin Kanada ithalat yasağı yürürlüğe girdi
ABD yönetimi, ithalat yasağını 8 Eylül’de yayımlanan başkanlık kararlarıyla duyurmuştu. Washington, Kanada’nın ABD menşeli süt ürünleri, otomobiller ve alkollü içeceklere yönelik uygulamalarını haksız bulduğunu açıkladı. Karar, Kanada’nın daha önce ABD ürünlerinin yüzlercesine getirdiği yüzde 15 ila yüzde 50 arasındaki misilleme tarifelerinin ardından geldi.
Donald Trump, 28 Eylül’de yaptığı açıklamada Kanada’nın ABD’ye adil davranmadığını savundu. Trump, buna rağmen tarafların önümüzdeki haftalarda bir ticaret anlaşmasına varabileceğini düşündüğünü söyledi. ABD Ticaret Temsilciliği ise Kanada ile temasların sürdüğünü, ancak Washington açısından anlaşma için aciliyet bulunmadığını bildirdi.
Kanada hükümeti, ABD’li muhataplarla iletişimin devam ettiğini açıkladı. Ottawa’nın yasaklara yeni bir karşılık verip vermeyeceği konusunda henüz somut bir adım duyurulmadı. Kanada Başbakanı Mark Carney, ay başında yasakların ülke ekonomisi üzerindeki genel etkisinin sınırlı kalmasını beklediğini, ancak doğrudan hedeflenen şirketlerin zarar görebileceğini belirtmişti.
Yasak kapsamındaki ürünler ve istisnalar
Yasak listesinde Kanada üretimi viski, şarap, bira, vermut, tekila, votka ve rom gibi çok sayıda alkollü içecek bulunuyor. Paketlenmiş ve dökme hâlde sevk edilen bazı ürünler de kapsamda yer alıyor. ABD, Kanada’nın alkollü içecek ihracatında en büyük pazar konumunda bulunuyor; Kanada’nın 2025 yılındaki içki ihracatının yaklaşık yüzde 93’ü ABD’ye yapıldı.
Süt ürünleri tarafında yasak, özellikle peynir üretiminden kalan sıvı yan ürün olan peynir altı suyuna odaklanıyor. Peynir altı suyu proteini; protein tozları, sporcu besinleri, takviyeler ve çeşitli işlenmiş gıdalarda kullanılıyor. Resmî ürün listeleri, yasağın tüm süt ürünlerini değil, belirli peynir altı suyu ve protein türevlerini hedeflediğini gösteriyor.
Bazı ürünler için istisnalar da bulunuyor. Kanada’da damıtılıp olgunlaştırılan, ancak ABD’ye bir galondan büyük kaplarda gönderildikten sonra ülkede şişelenen bazı viskiler yasak dışında kalabiliyor. Şeker kamışı ve invert pekmezi için de istisna öngörüldüğü bildirildi.
Motosikletlerde yasak, 800 santimetreküpün üzerinde silindir hacmine sahip içten yanmalı motorlu motosikletleri, mopedleri ve benzeri araçları kapsıyor. Kanada’nın 2025’te ABD’ye ihraç ettiği yaklaşık 5 bin motosikletin değeri 120 milyon Kanada doları olarak hesaplandı. Motosiklet kalemindeki ticaret hacmi sınırlı olsa da üreticiler ve tedarikçiler doğrudan etkilenebilir.
Kararın ticaret hacmine ve sektörlere etkisi
İthalat yasağı, özellikle alkollü içecek üreticileri için önem taşıyor. Kanada’nın uluslararası alkollü içecek ihracatının büyük bölümü ABD pazarına gidiyor. Şarap, bira ve sert içki üreticileri alternatif ihracat pazarları aramak zorunda kalabilir; ABD’li ithalatçılar ile dağıtım şirketleri de tedarik planlarını yeniden düzenleyebilir.
Peynir altı suyu ürünlerinde etki, besin takviyesi ve işlenmiş gıda tedarik zincirinde hissedilebilir. Kanada’nın ABD’ye yaptığı toplam süt ürünü ihracatı 2024’te 700 milyon Kanada dolarını aştı. Ancak yasak kapsamındaki ürünlerin toplam süt ihracatındaki payı netleşmediği için ekonomik etkinin büyüklüğü konusunda kesin bir hesap bulunmuyor.
Ekonomistler, kararların Kanada ekonomisinin genel büyümesini kısa vadede belirgin ölçüde değiştirmesinin beklenmediğini değerlendiriyor. Buna karşılık ABD pazarına bağımlı sektörler, sipariş kaybı ve fiyat baskısıyla karşılaşabilir. Yasağın, üretim planları ve sınır ötesi lojistik sözleşmeleri üzerindeki etkisi ilerleyen haftalarda daha net görülecek.
Müzakereler askıda, ticaret gerilimi sürüyor
ABD ile Kanada arasındaki ticaret görüşmeleri ağustos sonunda sonuçsuz kaldı ve görüşmelerin yeniden başlama tarihi açıklanmadı. İthalat yasakları, daha önce çelik, alüminyum, otomotiv, süt ürünleri ve alkollü içeceklerde uygulanan gümrük vergilerinin ardından geldi.
Washington, tarifelerin kamu geliri sağladığını ve ABD üretimini desteklediğini savunuyor. Ekonomistler ise tarifelerin ithal ürünlerin maliyetini yükseltebildiği, tüketici fiyatlarına baskı yapabildiği ve sınır ötesi tedarik zincirlerinde belirsizlik yarattığı görüşünde.
Kanada’nın yeni bir misilleme adımı atmaması hâlinde, müzakerelerin yeniden başlaması iki ülke arasındaki ticari gerilimin yönünü belirleyecek. Tarafların anlaşmaya yaklaşamaması durumunda alkollü içecek, gıda bileşenleri ve araç sektörlerindeki şirketlerin daha uzun süreli pazar kaybı riskiyle karşı karşıya kalması bekleniyor.
Sıkça Sorulanlar
ABD'nin Kanada ürünlerine yönelik ithalat yasağı ne zaman başladı?
ABD'nin Kanada menşeli seçili ürünlere yönelik ithalat yasağı, 29 Eylül 2026 Salı günü ABD Doğu Saati ile 00.01'de yürürlüğe girdi.
ABD'nin Kanada'dan ithalat yasağı hangi ürünleri kapsıyor?
Yasak; Kanada üretimi çok sayıda alkollü içeceği, peynir altı suyu ve peynir altı suyu proteini ürünlerini, ayrıca motor hacmi 800 santimetreküpü aşan belirli motosikletleri kapsıyor.
Kanada viskilerinin tamamı ABD'ye sokulamayacak mı?
Hayır. Kanada'da üretilip ABD'ye bir galondan büyük kaplarda gönderilen ve ABD'de şişelenen bazı viskiler, ithalat yasağındaki istisnalardan yararlanabiliyor.
ABD-Kanada ticaret görüşmelerinde son durum nedir?
ABD-Kanada ticaret görüşmeleri ağustos sonunda sonuçsuz kaldı. Taraflar iletişimin sürdüğünü bildirirken, görüşmelerin yeniden başlayacağı tarih açıklanmadı.