ABD’den BM Zirvesine Gidecek İranlı Basın Ekibine Vize Engeli

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu’nun 81’inci oturumuna katılmak üzere Amerika Birleşik Devletleri’nin New York kentine gitmeye hazırlanan İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın programı öncesinde diplomatik bir kriz yaşandı. Washington yönetimi, Pezeşkiyan ve beraberindeki üst düzey resmi heyete vize verirken, ziyareti takip etmekle görevli İranlı basın ekibinin vize başvurularını reddetti.

İran Cumhurbaşkanlığı Ofisi Halkla İlişkiler Genel Müdürü Habibullah Abbasi, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, medya mensuplarına uygulanan vize engeline rağmen Pezeşkiyan’ın ikili temasları ve zirve kapsamındaki gelişmelerinin kamuoyuyla düzenli olarak paylaşılacağını bildirdi.

ABD Yönetiminden İran Heyetine Sınırlı Vize Onayı

ABD Dışişleri Bakanlığı, BM Genel Merkezi’ne ev sahipliği yapan ülke sıfatıyla uluslararası anlaşmalardan doğan yükümlülükleri doğrultusunda İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’ye vize sağladı. Washington yönetimi, diplomatik anlaşmalar gereği devlet başkanlarına vize vermekle yükümlü olmasına rağmen, ziyaretin çerçevesini oldukça dar bir alanda tutmayı tercih etti.

New York’ta bulunacak İran heyetinin seyahat imkanları ve belirli mal ile hizmetleri satın alma hakları sınırlandırıldı. Alınan kararlar doğrultusunda İranlı temsilcilerin kentteki hareket alanının büyük ölçüde Birleşmiş Milletler Genel Merkezi ve diplomatik faaliyetlerle doğrudan bağlantılı alanlarla kısıtlı tutulacağı bildirildi. Ayrıca bu yıl New York’a gidecek olan İran heyetinin, önceki yıllara kıyasla daha küçük bir kadrodan oluştuğu açıklandı. ABD yönetimi, güvenlik ve diplomatik gerekçeler ileri sürerek heyet mensuplarının Manhattan’daki belirli bölgelerin dışına çıkmasını engelliyor.

Basın Ekibinin Engellenmesi ve Bilgi Akışı Planı

İran tarafı, resmi diplomatik heyetin vize almasına karşın gazetecilere ve medya çalışanlarına vize verilmemesini tepkiyle karşıladı. Habibullah Abbasi, Pezeşkiyan’ın New York temaslarını yerinden takip edecek gazeteci grubuna ABD makamları tarafından vize verilmediğini doğruladı.

Abbasi, medya mensuplarının seyahat edememesine rağmen ziyaret boyunca yürütülecek diplomatik görüşmelerin ve ikili temasların ayrıntılarının kamuoyuna aktarılmaya devam edeceğini söyledi. Ziyaretin şeffaf bir şekilde duyurulması için alternatif iletişim imkanlarının ve resmi dijital kanalların kullanılacağını belirten Abbasi, New York’taki resmi temasların aksamadan halka duyurulacağını açıkladı. Basın mensuplarına getirilen bu engelin, zirveden servis edilecek bağımsız haber akışını kısıtlayacağı değerlendiriliyor.

Pezeşkiyan’ın New York Programı ve Temasları

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın New York ziyaretinin toplam beş gün süreceği duyuruldu. Bu sürenin iki gününün gidiş ve dönüş yolculuklarında geçeceğini açıklayan İranlı yetkililer, Pezeşkiyan’ın 23 Eylül Çarşamba günü BM Genel Kurulu ana salonunda dünya liderlerine hitap edeceğini bildirdi.

Pezeşkiyan’a ABD ziyaretinde üst düzey devlet yetkilileri eşlik edecek. Ziyaret kadrosunda Cumhurbaşkanlığı Ofisi Başkanı Muhsin Hacı Mirzai ile Cumhurbaşkanlığı Ofisi Tören ve Protokol İşleri Müdür Yardımcısı Seyyid Abbas Musevi yer alıyor. Pezeşkiyan’ın BM Genel Kurulu marjında Avrupa, Asya ve Orta Doğu ülkelerinin devlet ve hükümet başkanlarıyla çok sayıda ikili görüşme gerçekleştirmesi hedefleniyor.

ABD ile İran Arasındaki Gerilimin BM Zirvesine Yansıması

BM Genel Kurulu’nun yüksek düzeyli haftası 22-29 Eylül tarihleri arasında gerçekleştiriliyor. Bu yılki zirve "Güveni Yeniden Tesis Etmek, Dönüşümü Yönetmek: Herkes İçin Sonuç Üreten Birleşmiş Milletler" teması altında düzenleniyor. Zirvede küresel çatışmalar, bölgesel krizler ve diplomatik çözüm arayışları öncelikli gündem maddelerini oluşturuyor.

Mesud Pezeşkiyan’ın Genel Kurul kürsüsünden yapacağı konuşmada, ABD ve İsrail ile yaşanan bölgesel gerilimlere, askeri çatışmalara ve İran’a yönelik yaptırımlara geniş yer vermesi bekleniyor. İki ülke arasında süren askeri ve diplomatik gerginliklerin gölgesinde gerçekleşecek konuşma, Tahran yönetiminin dış politika vizyonunu aktarması açısından önem taşıyor. Zirve gündeminde ayrıca Rusya-Ukrayna savaşı, İsrail-Filistin çatışması, Sudan’daki insani kriz ve yapay zekanın uluslararası yönetimi gibi kritik başlıklar ele alınacak.