ABD Dışişleri Bakanlığı, Suudi Arabistan’a 48 adet F-35 Lightning II savaş uçağı ve ilgili ekipmanların olası satışına onay verdi. Kongre’ye sunulan resmi bildirime göre, paketin toplam tahmini bedeli 24,3 milyar dolar olarak belirlendi. Söz konusu onay, NATO üyesi olmayan ülkelere yönelik Silah İhracatı Kontrol Yasası kapsamında Kongre’de 30 günlük inceleme sürecine tabi tutulacak. ABD yönetimi, satışın bölgedeki askeri dengeyi değiştirmeyeceğini ve Suudi Arabistan’ın öz savunma kabiliyetlerini artıracağını bildirdi.
Dev Silah Paketinin Teknik Detayları ve Yüklenici Şirketler
Satış paketinde konvansiyonel kalkış ve iniş yapabilen 48 adet F-35 savaş uçağının yanı sıra 48’i uçaklarda kullanılmak, biri ise yedek olarak teslim edilmek üzere toplam 49 adet Pratt & Whitney F135-PW-100 motoru yer alıyor. Paket ayrıca güvenli haberleşme, kriptografik seyrüsefer sistemleri, elektronik harp desteği, simülatörler, bakım-onarım hizmetleri ve teknik desteği kapsıyor. Programın ana yüklenicileri savaş uçağının üreticisi Lockheed Martin ile motor üreticisi Pratt & Whitney olacak. Sözleşmede mevcut aşamada herhangi bir offset anlaşmasının bulunmadığı duyuruldu.
Orta Doğu Dengeleri ve İsrail’in Askeri Üstünlük Politikası
Satışın tamamlanması durumunda Suudi Arabistan, hava gücüne ilk kez 5. nesil savaş uçaklarını dahil etmiş olacak. Halihazırda F-15SA ve Eurofighter Typhoon uçaklarını kullanan Suudi Kraliyet Hava Kuvvetleri, bu alımla birlikte İsrail’in ardından Orta Doğu’da en büyük ikinci F-35 filosuna sahip konuma gelecek. Suudi Arabistan aynı zamanda F-35 teknolojisini envanterine katan ilk Arap ülkesi unvanını kazanacak. Daha önce Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ı Beyaz Saray’da ağırlayan ABD Başkanı Donald Trump, Suudi Arabistan’a F-35 savaş uçağı satmaya hazır olduklarını açıklamıştı. Bölgede İran ve Husi kaynaklı güvenlik tehditlerinin arttığı bir dönemde verilen bu onay, Washington’ın İsrail’in Niteliksel Askeri Üstünlüğü politikasına dair yaklaşımındaki stratejik değişimi gösteriyor.
ABD İstihbarat Raporlarında Çin Casusluğu ve Güvenlik Riski
Onay süreciyle eş zamanlı olarak ABD istihbarat birimleri tarafından hazırlanan raporlarda güvenlik kaygıları öne çıktı. ABD Savunma İstihbarat Teşkilatı değerlendirmelerinde, Çin’in Suudi Arabistan’daki casusluk faaliyetleri veya askeri işbirliği vasıtasıyla F-35 teknolojisine erişebileceği riskine dikkat çekildi. Raporda, Suudi telekomünikasyon altyapısında Huawei ve ZTE gibi Çinli şirketlerin ekipmanlarının bulunmasının risk yarattığı ve Riyad’ın Çinli askeri personelle temaslarını sınırlandırması gerektiği vurgulandı. ABD kurumlarına ve Kongre’ye sunulan metinlerde, gelişmiş radar ile gözetleme sistemlerinin korunmasının kritik önem taşıdığı bildirildi.
Sıkça Sorulanlar
ABD, Suudi Arabistan'a kaç adet F-35 satacak?
ABD yönetimi, Suudi Arabistan'a 24,3 milyar dolar değerinde 48 adet F-35 Lightning II savaş uçağı ve 49 adet motor tedarikini kapsayan satış paketine onay verdi.
F-35 satışında Kongre onay süreci nasıl işleyecek?
NATO üyesi olmayan ülkelere yönelik Silah İhracatı Kontrol Yasası gereğince ABD Kongresi'nin satış paketini incelemek ve itiraz etmek için 30 günlük süresi bulunuyor.
ABD istihbarat raporlarında hangi güvenlik endişeleri dile getirildi?
ABD istihbarat değerlendirmelerinde, Suudi Arabistan'daki Çin casusluk faaliyetleri ve Çinli telekomünikasyon altyapısının F-35 teknolojisi için güvenlik riski oluşturabileceği uyarısı yer aldı.
Anlaşmanın ana yüklenici firmaları hangileridir?
Savaş uçağı ve ilgili ekipman tedarik programının ana yüklenicileri Lockheed Martin ile Pratt & Whitney şirketleridir.