Eğitim harcamalarındaki vergisel avantajlar

Express Your Reaction
Like
Love
Haha
Wow
Sad
Angry
Eğitim harcamalarındaki vergisel avantajlar
You have reacted on "Eğitim harcamalarındaki vergisel avantajlar" A few seconds ago

Ülkemizde okul sistemi ikili bir yapı sergiler. Bir taraftan parasız devlet okulları diğer taraftan özel kolejler. Bu yapı yüksek öğrenime de yansımış. Orada da, bir taraftan parasız devlet üniversiteleri diğer taraftan vakıf üniversiteleri.

İnsanımızın en değer verdiği konuların başında çocuklarının öğrenimi gelir. Bunun için hiçbir fedakarlıktan kaçınmaz; bütçesini zorlar, gerektiğinde evini ve tarlasını satar; yeter ki çocuğum iyi bir eğitim alsın diye. Peki devlet vatandaşın eğitim harcamalarına nasıl bakıyor? Bu bakışı vergi yasalarının esas aldığı toplumsal katmanların yaptığı harcamalara göre yapalım.

Gelir vergisinden muaf esnafın yaptığı eğitim harcamasının vergiden indirimi söz konusu değil. GVK’nun 9’uncu maddesinde bir işyeri açmaksızın gezici olarak çalışan küçük sanat erbabı, köylerde işyerine bağlı olarak küçük çaplı iş yapanlar, su üzerinde motorsuz ve makinasız iş yapanları, hayvan veya bir hayvan arabasıyla nakliyecilik yapanlar, evlerdeki işçi çalıştırmaksızın tekstil, dokuma gibi ürünleri imal edenleri bazı koşullarla vergiden muaf kılmıştır. Vergi yasalarımızın müstakil bir toplumsal katman olarak vergi almadığı bu kesimin eğitim harcamalarını vergiden indirim hakkı doğal olarak tanımamıştır.

Bu kesim en yüksek vergi ödeyen vergisel katman olduğu halde eğitim harcamalarını vergiden indiremiyor. Bu işin tekniğinde, devletin bu kişilerden vergiyi kesinti yoluyla alması ve gelir vergisi beyannamesi vermekten men etmesi var. Çünkü bu kesimde kesinti yapılmaz, yani beyan sistemi ile vergi alınmak istense, verginin bir daha alınmasının ne kadar zor olacağını kestirmek için kahin olmaya gerek yok. Devlet, memur ve işçiye bir bakıma sen çocuğunu devlet okulunda okut diyor. Bu okulları senin için açık tutuyorum demeye getiriyor

ESNAF, TÜCCAR VE ÇİFTÇİYE İNDİRİM HAKKI VAR

Gelir Vergisi Kanunun tanımladığı vergisel katmanlardan gelir vergisi beyannamesi veren; esnaf, tüccar, tarım ve hayvancılık işi yapanlar, hizmet işletmeleri, berberler, terziler, tamirciler, tesisatçılar, emtia imalatı, alım satımı ile uğraşan kesim okul harcamalarını gelir vergisinden indirebilir.

ENTELEKTÜEL KESİM

Kim bunlar? Profesör, doktor, avukat, müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir, yeminli mali müşavir, mühendis, mimar, ressam, yazar, bestekâr, kimyager, noter, öğretmen, artist vb.

Vergi yasalarımızın serbest meslek erbabı olarak tanımladığı bu kesimin indirimden faydalanması gelir vergisi beyannamesi vermesine bağlı. Şayet gerçek usulde gelir vergisi beyannamesi veriyorsa indirim hakkı var. Yok, kazançlarının tamamı üzerinde kesinti yapılıyorsa eğitim harcamalarının bir vergi avantajı sağlaması söz konusu değil.

PASİF GELİR SAHİPLERİNE DE İNDİRİM HAKKI VAR

Eğitim harcamalarını vergiden indiren bir kesim de kira, faiz, kar payı, temettü elde edip gelir vergisi beyannamesi verenlerdir.

İNDİRİM İÇİN KOŞULLAR VAR

Bir kere harcama Türkiye’de yapılmış olmalı. İkincisi, Türkiye’de gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinden alınacak belgelerle kanıtlanmalı. Bu iki koşulu açıklayan bir örnek vermek gerekirse; mesela, Kıbrıs’ta okuyan öğrenciler için yapılan harcamalar gerek harcamanın Türkiye’de yapılmaması ve gerekse bu kurumların Türkiye’de gelir vergisi mükellefiyetlerinin olmaması nedeniyle Türkiye’de indirim konusu yapılamaz. Türkiye’de yerleşik Vakıf üniversiteleri ise gelir ve kurumlar vergisi mükellefiyetlerinin bulunmadığı için bu kurumlardan okuyan öğrenciler için alınan harcama belgelerinin eğitim harcaması indiriminden faydalanamayacağını belirtelim. Aslında bu kurumların vergi kayıtlarının olmamasının bedelini vatandaşa mal etmek doğru değil.

Üçüncü koşul ise harcamanın niteliğidir. 255 Seri No.lu GVK Tebliğinde eğitim harcamaları; eğitim ve öğretim kurumları, anaokulu, kreş ve dershanelere eğitim amacıyla yapılan ödemeler ile eğitim amaçlı kurs ücretleri, okul servis ücretleri, kitap ve kırtasiye alımları için yapılan harcamalar ile öğrencilerin özel yurt ve pansiyonlarda kalmaları durumunda ödenen tutarlar gibi harcamalar olarak açıklanmıştır. Yemek harcamaları eğitim hizmetleri kapsamında görülmemektedir.

VERGİDEN DEĞİL MATRAHTAN TENZİL

Bizim vergi yasalarımıza göre sadece vergi, vergiden indirilebilir; harcama tutarı, vergi tutarından indirilemez. Eğitim harcamalarının tamamı değil, beyan edilen gelirin %10’a kadar olan bölümü vergi matrahından indiriliyor. Bir örnekle açıklamak gerekirse; 200.000 TL gelir beyan eden ve çocuğu için 30 bin TL eğitim harcaması yapan avukat, gelir vergisi matrahından bunun 20 bin lirasını indirebilmektedir.

EĞİTİM HARCAMASINA KONU OLAN KİŞİ ÖNEMLİ

Eğitim harcamasının beyan olunan gelirden indirilebilmesi için tahsil görenin bizzat kendisi, eşi veya küçük çocuğu olması gerekiyor. Eş için yasal evlilik bağı aranıyor; çocuk söz konusu olunca 25 yaşını doldurmaması gerekiyor (GVK 23.10.2012 Tarih ve 2012/7 sayılı sirküleri).

VERGİ İNDİRİMİNİN FAYDA VE ZARARLARI

Eğitim indiriminde harcamayı yapanın bir yararı olduğu açık. Şu soru sorulabilir; neden tamamı değil de, beyan edilen gelirin %10’uyla sınırlı bir indirim? Burada bir vergi aklı var. Zira tamamının indirimi halinde şişirilmiş ücretler ve faturalarla vergi kayıpları oluşabilir! Öyle olmasa dahi diğer vatandaşlar özel kolejlerde çocuklarını okutan kesimi vergileriyle finans etmiş olur. Devlet de ciddi bir vergi kaybına uğrar.

Başka kimin yararı var diye baktığımızda, özel eğitimi veren kurumlara yönelik bir teşvik olduğunu da söyleyebiliriz. Zira parasız devlet okulu varken böyle bir vergi avantajının sağlanması, bir nevi özel kolej yararına bir rekabet avantajı sağlar.

Peki, bu uygulamada devletin yararı var mıdır? Devlet, hem de beyan edilmiş vergi tutarlarının bir bölümünde feragat etmektedir.

Yusuf İleri

Odatv.com

Bu habere tepkiniz:

Kaynak: OdaTV

Express Your Reaction
Like
Love
Haha
Wow
Sad
Angry
Eğitim harcamalarındaki vergisel avantajlar
You have reacted on "Eğitim harcamalarındaki vergisel avantajlar" A few seconds ago